რა არის ფსიქოთერაპიის მეთოდები? ვისთვის უნდა ჩატარდეს?

რა არის ფსიქოთერაპიის მეთოდები? ვისთვის უნდა ჩატარდეს?

ფსიქოთერაპია არის მკურნალობის ერთ-ერთი სახე, რომელიც სხვადასხვა ტექნიკის გამოყენებით, საუბრის მეშვეობით ეხმარება პირს, განსაზღვროს და შეცვალოს თავისი არაჯანსაღი გრძნობები, აზრები და ქცევა. ასევე მოიხსენიება როგორც სალაპარაკო თერაპია. ეს უარყოფითი აზრები და გრძნობები შეიძლება გამოვლინდეს ყოველდღიურად წარმოქმნილ სიტუაციებში, ან შეიძლება უფრო ღრმად იყოს დაფარული. მაგალითად:

ურთიერთობის პრობლემები,

გლოვასთან გამკლავება,

ცხოვრების ახალ მდგომარეობასთან ან ახლად დადგენილ სამედიცინო დიაგნოზთან შეგუება,

სტრესთან და სტრესის შედეგებთან გამკლავებაში გაჭირვება ან

წინასწარ დიაგნოზირებულ ფსიქიკური ჯანმრთელობისა და ქცევითი მდგომარეობებთან დაკავშირებული პრობლემების არსებობისას ფსიქოთერაპიას მიმართვა შეიძლება.

ფსიქოლოგები ან ფსიქიატრები არიან პირები, რომლებსაც ფსიქოთერაპიული ტექნიკების გამოსაყენებლად აქვთ მომზადება. მომმართველთა უკეთესად ფუნქციონირებისა და მათი ფსიქიკური ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად ისინი შეიძლება მუშაობდნენ პირებთან, პარტნიორებთან ან ოჯახებთან ერთად. ამგვარად ისინი თავიანთ პაციენტებს ან კლიენტებს უწევენ მხარდაჭერას, განათლებასა და მითითებას.

ფსიქოთერაპია შეიძლება ჩატარდეს მედიკამენტებთან ერთად, სხვა თერაპიულ მეთოდებთან კომბინაციაში, ან დამოუკიდებლად.

ფსიქოთერაპიის მეთოდები მრავალფეროვანია და, როგორც წესი, ფსიქიატრები და ფსიქოლოგები კონკრეტულ სახეობაში სპეციალიზდებიან. თერაპიის სახეობის არჩევა განისაზღვრება პაციენტის მდგომარეობით, მკურნალობასთან შეგუებით და სხვა შესაბამისი ფაქტორებით.

ფართოდ გამოყენებადი ფსიქოთერაპიის სახეობები შემდეგნაირად შეიძლება ჩამოვთვალოთ:

კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია (CBT): ეს თერაპია არის სტრუქტურირებული, უფრო მკაფიო მიზნისკენ მიმართული ფსიქოთერაპიის სახეობა. ფსიქოთერაპევტები კოგნიტურ-ქცევით თერაპიას იყენებენ ფსიქიკური ჯანმრთელობის მდგომარეობებისა და ემოციური შფოთვის სამკურნალოდ ან კონტროლისთვის. თუ თქვენი ფსიქიატრი ან ფსიქოლოგი ფსიქოთერაპიის მეთოდებიდან CBT-ს თქვენთვის შესაფერისად მიიჩნევს, ის გიხელმძღვანელებთ და დაგეხმარებათ თქვენი აზრებისა და გრძნობების ყურადღებით შესწავლაში. ამ მეთოდით შეგიძლიათ გაიგოთ, როგორ მოქმედებს თქვენი აზრები თქვენს მოქმედებებზე და როგორ აისახება ეს თქვენს ცხოვრებაზე. CBT-ის მეშვეობით შეიძლება გახდეთ პირი, რომელიც შეძლებს უარყოფით აზრებსა და ქცევებთან გამკლავებას და ისწავლის ჯანსაღი მოაზროვნეობის ნიმუშებისა და ჩვევების დამკვიდრებას.

დიალექტიკური ქცევითი თერაპია (DBT): ეს თერაპიის სახეობა წარმოადგენს სალაპარაკო თერაპიის ერთ-ერთ ფორმას, რომელიც ეფუძნება კოგნიტურ-ქცევით თერაპიას. თუმცა, კოგნიტურ-ქცევითი თერაპიისგან განსხვავებით, ის სპეციალურად შექმნილია იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც გრძნობებს ძალიან ინტენსიურად განიცდიან. DBT'ის გამოყენებისას თერაპევტების ძირითადი მიზანია იმ სირთულეებსა და ცვლილების სარგებლიანობას შორის ბალანსის დამყარება, რომლებიც თქვენ შეგხვდებათ იმასთან დაკავშირებით, რომ მიიღოთ, ვინც ხართ. თუ თქვენმა თერაპევტმა ფსიქოთერაპიის მეთოდებიდან DBT თქვენთვის შესაფერისად მიიჩნია, ის დაგეხმარებათ ახალი უნარების შესწავლაში, რაც გააუმჯობესებს თქვენს ემოციურ რეგულაციას. ეს ფსიქოთერაპიის სახეობა მოიცავს როგორც ინდივიდუალურ, ისე ჯგუფურ თერაპიას.

ინტერპერსონალური ურთიერთობების ფსიქოთერაპია (IPT): ეს მოკლევადიანი თერაპიის ფორმაა. ის ეხმარება ისეთი ძირითადი ინტერპერსონალური პრობლემების გააზრებაში, როგორიცაა გადაუჭრელი მწუხარება, როლების ცვლილება სოციალურ ცხოვრებასა თუ სამსახურებრივ როლებში, სხვებთან წარმოქმნილი კონფლიქტები და სხვებთან დაკავშირებული პრობლემები. ეს არის თერაპიის სახეობა ფსიქოთერაპიის მეთოდებს შორის, რომელიც დაგეხმარებათ, ისწავლოთ გრძნობების გამოხატვის ჯანსაღი გზები და კომუნიკაციის განვითარების მეთოდები.

ფსიქოდინამიკური თერაპია: ფსიქოთერაპიის მეთოდებს შორის არსებული ეს თერაპიის სახეობა ეფუძნება იდეას, რომ ქცევასა და ფსიქიკურ კეთილდღეობაზე გავლენას ახდენს ბავშვობის გამოცდილება, ხოლო ცნობიერების მიღმა არსებულზე (არაცნობიერზე) — განმეორებადი პრობლემური აზრები ან გრძნობები. საკუთარი თავის უკეთ გაცნობიერებისა და იმ შაბლონების შეცვლისთვის, რომლებსაც დიდი ხანია იყენებთ, შეგიძლიათ თერაპევტთან ერთად იმუშაოთ, რაც თქვენს ცხოვრებაზე მეტი პასუხისმგებლობის აღებას შეგიწყობთ ხელს.

ფსიქოთერაპიას საჭიროების მქონე პირებისთვის ატარებს ამ სფეროში სპეციალიზებული პროფესიონალი. ეს საჭიროებები შეიძლება დაკავშირებული იყოს ზემოთ ნახსენებ მდგომარეობებთან, მაგრამ არ შემოიფარგლება ამ სიით. თქვენი თერაპევტი ფსიქოთერაპიის მეთოდებიდან აირჩევს თქვენთვის ყველაზე შესაფერისს და თუ თქვენც დაეთანხმებით, თერაპიის პროცესი დაიწყება.

რა არის ფსიქოთერაპია?

ფსიქოთერაპია არის მკურნალობის მეთოდი, რომელსაც ატარებენ გონებისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის დარგში მომუშავე სპეციალისტები. ის სასარგებლოა ყველასთვის, ვინც ებრძვის ცხოვრებისეულ სირთულეებსა და ზედმეტ სტრესს, ცდილობს შეეგუოს ცხოვრების ახალ მდგომარეობას ან სამედიცინო მდგომარეობას, ან აქვს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ან ქცევითი მდგომარეობა. ამაში შედიან ბავშვები, მოზარდები და მოზრდილებიც.

ფსიქოთერაპიული სეანსები არის სალაპარაკო თერაპიები, რომლებიც მოკლევადიანი პრობლემებისთვის გრძელდება რამდენიმე კვირას ან თვეს, ხოლო უფრო რთული მდგომარეობებისთვის ან ქრონიკული სირთულეებისთვის — რამდენიმე თვეს ან წელს.

რა შემთხვევაში უნდა იყოს რეკომენდებული ფსიქოთერაპია?

ფსიქოთერაპია შეიძლება გამოყენებულ იქნას მედიკამენტებისა და მკურნალობის სხვა ვარიანტების ალტერნატივად ან მათთან ერთად. ამიტომ ფსიქოთერაპიაზე გადაწყვეტილება უფრო მეტად პაციენტის მდგომარეობას უკავშირდება. მკურნალობის სწორი გეგმის არჩევა ხორციელდება პირის ინდივიდუალური საჭიროებების, მკურნალობასთან შეგუების პოტენციალისა და სამედიცინო მდგომარეობის მიხედვით. ეს მთელი პროცესი ფსიქოლოგის ან ფსიქიატრის მსგავსი ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტის ხელმძღვანელობით მიმდინარეობს.

მედიკამენტები ზოგჯერ შეიძლება ამცირებდეს სიმპტომებს, თუმცა გრძელვადიანი პერსპექტივით ეფექტური შედეგი შეიძლება არ მოიტანოს. ამ ეტაპზე ფსიქოთერაპია პირს დაეხმარება კონკრეტული პრობლემების მოგვარებაში. ეს ის არის, რასაც ადამიანები ჩვეულებრივ გარკვეული დონით აკეთებენ;

საკუთარი თავის შემაფერხებელ აზროვნების სტილს,

ირაციონალურ შიშებს,

სხვა ადამიანებთან ურთიერთქმედებაში წარმოქმნილ პრობლემებს ან

სახლში, სკოლაში ან სამსახურში არსებულ სიტუაციებთან გამკლავების სირთულეს შეიძლება მოიცავდეს.

თუ ამ სირთულეებისგან იტანჯებით, შეგიძლიათ იფიქროთ უახლოეს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრში მიმართვაზე.

ვინ უნდა გაიაროს ფსიქოთერაპია?

ყველა, ვისაც ესაჭიროება, ნებისმიერ ასაკში შეუძლია ფსიქოთერაპიის გავლა. ფსიქოთერაპია შეგიძლიათ დაიწყოთ ამ საკითხში საჭირო განათლების მქონე სპეციალისტ ფსიქოლოგთან ან ფსიქიატრთან შეხვედრის დანიშვნით. თუ ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროში სირთულეებს განიცდით ან თვითმკვლელობასთან დაკავშირებული აზრები გაქვთ, შეგიძლიათ იფიქროთ უახლოეს ჯანდაცვის დაწესებულებაში მიმართვაზე.

რა არის ფსიქოთერაპიის მეთოდები და ტექნიკები?

ფსიქოთერაპიის მეთოდები, სალაპარაკო საუბართან ერთად, შეიძლება იყენებდეს სხვადასხვა აქტივობებსაც, როგორიცაა ხელოვნება, მუსიკა, დრამა და მოძრაობა. თითოეულ აქტივობას განსხვავებული სარგებელი აქვს. ზოგადად, ისინი ეხმარებიან პაციენტებს თერაპიის პროცესთან შეგუებაში. თუმცა, ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ თქვენს ფსიქოთერაპევტთან ურთიერთობა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია იმ სირთულეების დაძლევაში, რამაც თერაპიის გავლის გადაწყვეტილებამდე მიგიყვანათ.

გარდა ამისა, ფსიქოთერაპიაში არსებული მრავალი აქტივობის მსგავსად, არსებობს მრავალი განსხვავებული ფსიქოთერაპიის მეთოდიც. თერაპევტს შეუძლია უზრუნველყოს ინდივიდუალური მხარდაჭერა, ან იმუშაოს თქვენთან და თქვენს პარტნიორთან ან ოჯახის წევრებთან ერთად, ან საერთო ჩარჩოში შეკრებილ ჯგუფთან ერთად. ის თავის პაციენტებს შეიძლება ნახოს პირადად თავის კაბინეტში ან სახლში, ან, როგორც ზოგიერთი თერაპევტი აკეთებს, შეგიძლიათ ესაუბროთ ტელეფონით ან ონლაინ ვიდეოსაუბრის აპლიკაციების მეშვეობით.

ფსიქოთერაპიის მეთოდები პაციენტს შეუწყობს ხელს, გაუმკლავდეს თავის ფსიქიკურ პრობლემებს. სრული გამოჯანმრთელება შეიძლება განსხვავდებოდეს შემთხვევიდან შემთხვევამდე. თუმცა ფსიქოთერაპიას, სრული გამოჯანმრთელების მიღწევის მიუხედავად, შეუძლია დადებითად იმოქმედოს პაციენტის ცხოვრებაზე. Hisar Hospital-ში მაღალკვალიფიციური და გამოცდილი ექიმები ახორციელებენ პაციენტების მეთვალყურეობას და საავადმყოფო სრულად აღჭურვილია მედიკამენტებითა და სამედიცინო მასალით. ფსიქოთერაპიული ყოველი სეანსისას საავადმყოფოში მოთავსება საჭირო არ არის. თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში, პაციენტის გამოჯანმრთელების პროცესში დახმარების მიზნით, შესაძლებელია საავადმყოფოში მოთავსება. იმ პაციენტებისთვის, რომელთათვისაც, როგორც წესი, საავადმყოფოში მოთავსება შესაფერისია, საავადმყოფოში მოთავსების გავრცელებული მიზეზები შემდეგნაირად შეიძლება ჩამოვთვალოთ:

მძიმე დეპრესია,

თვითმკვლელობითი ქცევა,

თვითმკვლელობის აზრები ან მუქარები,

შიზოფრენია,

არარსებული საგნების დანახვით ან მოსმენით გამოვლენილი ჰალუცინაციების არსებობა,

პაციენტის თვითდაზიანების პრობლემები, როგორიცაა რამდენიმე დღის განმავლობაში საჭმლის მიღებისა და ძილის არიდება,

ნივთიერებების მოხმარების ძალიან მძიმე პრობლემა,

მძიმე დეპრესიის მდგომარეობა, რომელიც პირს საჭმლის მიღების, აბაზანის მიღების და სხვა ყოველდღიური საჭიროებების დაკმაყოფილების საშუალებას არ აძლევს,

წინა მედიკამენტებისა და მკურნალობის პარალელურად ჩატარებული ფსიქოთერაპიის მეთოდების შედეგის არქონა.

ფსიქოთერაპიაზე მიმართვისთვის თქვენ არ გჭირდებათ ლოდინი და, სხვა სამედიცინო პრობლემების შემთხვევაში როგორც სხვაგან, სხვა ექიმის რჩევაც არ არის საჭირო. თუ გაქვთ პრობლემა, რომლის მოგვარებაც შესაძლებელია ფსიქოთერაპიის მეთოდებით, შეგიძლიათ თერაპიაზე მიმართოთ. ფსიქოთერაპიის მეთოდები ყველაზე ხშირად შემდეგი ტიპის პრობლემების მოგვარებას ცდილობს:

ყოველდღიურ ცხოვრებასთან ან სამედიცინო მდგომარეობებთან გამკლავებაში სირთულეების განცდა,

სტრესი და სტრესთან გამკლავებაში სირთულე,

რისხვა,

ტრავმები (ფიზიკური ან ემოციური),

წონის დაკლებასა და მოწევის შეწყვეტაში სირთულე ან შეუძლებლობა,

მულტიპლური სკლეროზის, კიბოს, ინსულტის, ქრონიკული ტკივილის ან აუტოიმუნური დაავადების მსგავსი მწვავე ან ქრონიკული დაავადებებთან გამკლავების შეუძლებლობა,

საყვარელი ადამიანის გარდაცვალებისა და გლოვის პროცესის მიღება,

განქორწინება ან ურთიერთობის პრობლემები,

სამსახურთან ან ოჯახთან დაკავშირებული პრობლემები,

დეპრესია, შფოთვა, ბიპოლარული აშლილობა, ტრავმის შემდგომი სტრესული აშლილობა (PTSD), კვების აშლილობები, პიროვნების აშლილობები და მსგავსი ფსიქიკური დაავადებების მდგომარეობები,

ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა (ADHD), ობსესიურ-კომპულსური აშლილობა (OCD), ქცევითი აშლილობა და ამის მსგავსი მრავალი პრობლემის გადასაჭრელად დახმარების მისაღებად შეგიძლიათ მიმართოთ ფსიქოთერაპიის მომწოდებელ სპეციალისტებს.

ფსიქოთერაპია არის სალაპარაკო თერაპიის ერთ-ერთი სახე და გამოიყენება როგორც მკურნალობის მეთოდი. ფსიქიატრებისა და ფსიქოლოგების მიერ ჩასატარებელი ფსიქოთერაპიისთვის საჭიროა სპეციალური მომზადების გავლა. ამ მომზადებამდე ფსიქიატრები მედიცინის ფაკულტეტს ასრულებენ, ფსიქიატრიის სფეროში გადიან სპეციალიზაციას და ხდებიან სპეციალისტი ექიმები. ფსიქოლოგები კი ფსიქოლოგიის ფაკულტეტს ამთავრებენ და გადიან საჭირო მომზადებას. თუ მიგაჩნიათ, რომ ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას საჭიროებთ, შეგიძლიათ იფიქროთ უახლოეს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრში მიმართვაზე.