ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ „ორგანიზმში ჭარბი ან არანორმალური ცხიმის დაგროვებით ჯანმრთელობის დარღვევის გამომწვევი მდგომარეობა“ განმარტებული სიმსუქნე; ჩვეულებრივ, ზრდასრულ მამაკაცებში სხეულის წონის საშუალოდ 15-20%-ს, ხოლო ქალებში 25-30%-ს ცხიმოვანი ქსოვილი შეადგენს, და როცა ეს მაჩვენებელი მამაკაცებში 25%-ზე, ქალებში კი 30%-ზე მაღლა ადის, ამას სიმსუქნე ეწოდება. ადამიანებში წონის პრობლემებთან ერთად, სხეულში განვითარებული სხვადასხვა დაავადებების სერიოზული რისკის გამო ჩატარებული სიმსუქნის ოპერაციების შესახებ Hisar Intercontinental Hospital-ის სიმსუქნისა და მეტაბოლური ქირურგიის განყოფილების სპეციალისტებმა ინფორმაცია გააზიარეს.
სიმსუქნე, მხოლოდ ზედმეტი ჭამის შედეგად გამოწვეული პრობლემა არ არის და მას უბრალო გასუქებად ან კოსმეტიკურ პრობლემადაც არ მიიჩნევენ.
სიმსუქნე, მხოლოდ ზედმეტი ჭამის შედეგად გამოწვეული პრობლემა არ არის და მას უბრალო გასუქებად ან კოსმეტიკურ პრობლემადაც არ მიიჩნევენ. მას აქვს დიაბეტით დაწყებული, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, ათეროსკლეროზის, ნაღვლის ბუშტის დაავადებების, სახსრების დაავადებების მსგავსად სიცოცხლისთვის საშიში დაავადებების პროვოცირების უნარი. ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ისაა, რომ სიმსუქნე პირდაპირ უკავშირდება კიბოს. კვებითი ჩვევები, რომლებიც სიმსუქნეს იწვევს, ასევე თან ახლავს კიბოს გამომწვევ არაჯანსაღ ჩვევებსაც. სარძევე ჯირკვლის კიბო, ნაწლავის კიბო და კუჭის კიბო უფრო ხშირად გვხვდება სიმსუქნის მქონე ადამიანებში.
სხეულის მასის ინდექსის (BMI) მიხედვით იგი განისაზღვრება და კლასიფიცირდება.
სხეულში არსებული ცხიმის რაოდენობაზე მეტად მნიშვნელოვანია, როგორ არის განაწილებული ეს ცხიმი. მამაკაცებში უფრო ხშირად გვხვდება „ვაშლის ტიპის“ სიმსუქნე, როდესაც ცხიმი სხეულის ზედა ნაწილში, ანუ წელის, ზედა მუცლისა და მკერდის მიდამოებში გროვდება; ხოლო ქალებში უფრო ხშირად გვხვდება „მსხლის ტიპის“ სიმსუქნე, როდესაც ცხიმი სხეულის ქვედა ნაწილში, ანუ თეძოებზე, ბარძაყებსა და ფეხებზე გროვდება. სხეულის მასის ინდექსის (BMI) გარდა, წელის გარშემოწერილობის გაზომვა, წელის/თეძოს შეფარდების მსგავსი მაჩვენებლებიც გამოიყენება, რათა სიმსუქნის ტიპი ზუსტად განისაზღვროს. წელის/თეძოს შეფარდება მამაკაცებში 0,9-ზე, ქალებში კი 0,8-ზე ნაკლები უნდა იყოს. წელის გარშემოწერილობის მამაკაცებში 94 სმ-ზე, ქალებში 80 სმ-ზე მეტი მნიშვნელობა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს ზრდის.
III სტადია და ზემოთ სიმსუქნესთან დაკავშირებული გართულებების ყველაზე მაღალი სიხშირით მიმდინარე ჯგუფებია და ამიტომ მათ სიკვდილისკენ მიმავალ სიმსუქნესაც უწოდებენ.
სხეულის მასის ინდექსის (BMI) მიხედვით იგი განისაზღვრება და კლასიფიცირდება. BMI მიიღება სხეულის წონის (კილოგრამებში) სიმაღლის (მეტრებში) კვადრატზე გაყოფით.
BMI 25-30: ჭარბწონიანი
BMI 30-35: I სტადიის სიმსუქნე
BMI 35-40: II სტადიის სიმსუქნე
BMI >40: III სტადიის სიმსუქნე; მორბიდული სიმსუქნე
BMI>50: სუპერ სიმსუქნე
BMI>60: სუპერ-სუპერ სიმსუქნე
III სტადია და ზემოთ სიმსუქნესთან დაკავშირებული გართულებების ყველაზე მაღალი სიხშირით მიმდინარე ჯგუფებია და ამიტომ მათ სიკვდილისკენ მიმავალ სიმსუქნესაც უწოდებენ. ამ პაციენტებს მედიკამენტებითა და დიეტით მნიშვნელოვნად გახდომა ძალიან უჭირთ, ამიტომ ქირურგიული მკურნალობის ვარიანტი შეიძლება დღის წესრიგში დადგეს. ზოგჯერ BMI 35-40-ის მქონე პაციენტებსაც შეიძლება სიმსუქნის ოპერაცია შესთავაზონ, თუ თან ახლავთ ისეთი სერიოზული და უკონტროლო დაავადებები, როგორიცაა დიაბეტი, ჰიპერტენზია ან გულის დაავადება.
სიმსუქნის ქირურგიის, რომლის მთავარი მიზანი კუჭის მოცულობის შემცირებაა, შემთხვევაში მხოლოდ მცირე ჭრილობებით შესრულებული ლაპაროსკოპიული ქირურგიით პაციენტებს ღია ქირურგიასთან შედარებით უფრო კომფორტული გამოჯანმრთელების პერიოდი ეძლევათ.
სიმსუქნის ქირურგიის, რომლის მთავარი მიზანი კუჭის მოცულობის შემცირებაა, შემთხვევაში მხოლოდ მცირე ჭრილობებით შესრულებული ლაპაროსკოპიული ქირურგიით პაციენტებს ღია ქირურგიასთან შედარებით უფრო კომფორტული გამოჯანმრთელების პერიოდი ეძლევათ.
სიმსუქნის ოპერაციებში გამოყენებული მეთოდები:
კუჭის ბოტოქსი: კუჭის ბოტოქსი ერთ-ერთი არაოპერაციული სიმსუქნის მკურნალობაა, რომელიც ენდოსკოპიურად ტარდება და გულისხმობს ბოტულინის ტოქსინის შეყვანას კუჭის გარკვეულ უბნებში, გარკვეულ სიღრმეზე, რათა შენელდეს კუჭის მოძრაობა. მიზანია დანაყრების შეგრძნების შექმნა და შიმშილის შეგრძნების შემცირება.
ინტრაგასტრიკული ბალონის გამოყენება: (კუჭის ბალონი) ენდოსკოპიით შესრულებული მეთოდია, რომელიც ჰოსპიტალიზაციასა და ზოგად ანესთეზიას არ საჭიროებს. კუჭში მოთავსებული რეგულირებადი ბალონით კუჭის მოცულობა მცირდება და ადამიანს დანაყრების შეგრძნება უჩნდება.
გასტრიკული ბენდი: (კუჭის კლამპი) რეგულირებადი სილიკონის გასტრიკული ბენდის მეთოდით საყლაპავისა და კუჭის შეერთების ადგილას სილიკონის ბენდი თავსდება და ამ ბენდის დახმარებით ადამიანის საკვების მიღება მცირდება. ლაპაროსკოპიული მეთოდით შესრულებული კუჭის ბენდი მცირე ჭრილობების მეშვეობით კეთდება, ამიტომ პაციენტი ძალიან მოკლე დროში უბრუნდება ყოველდღიურ ცხოვრებას და 18-24 თვის განმავლობაში ზედმეტი წონის 60-80%-ის დაკარგვა შეუძლია. ოპერაციის შემდეგ პაციენტს ექიმთან და დიეტოლოგთან შეთანხმებული რეჟიმის დაცვა სჭირდება.
გასტრიკული სლივი: (მილიანი კუჭი) მიზანია კუჭის მოცულობის შემცირება და პაციენტმა ძალიან მცირე რაოდენობის საკვებითაც დანაყრების შეგრძნება მიიღოს. ამ მიზნით კუჭის გარკვეული ნაწილი ქირურგიული გზით იკვეთება და დარჩება მილის ფორმის კუჭი. ასევე იკვეთება კუჭის ის ნაწილიც, რომელიც შიმშილის ჰორმონს გამოყოფს, ამიტომ პაციენტს შიმშილის შეგრძნება არ უჩნდება. პაციენტი ძალიან მოკლე დროში უბრუნდება ყოველდღიურ ცხოვრებას. ოპერაციის შემდეგ მცირე მოცულობით საკვების მიღებით პაციენტებს მარტივად შეუძლიათ დანაყრება იგრძნონ და გარკვეული დროის შემდეგ ეს მადის დაკარგვაში გადაიზრდება. ოპერაციიდან მომდევნო რამდენიმე წელიწადში ზედმეტი წონის 80-90%-ის დაკარგვა შეუძლიათ.
გასტრიკული ბაიპასი: კუჭის დიდი ნაწილი ბაიპასდება და იქმნება მცირე მოცულობის კუჭი, რომელიც წვრილ ნაწლავებზე ერთდება. ამ გზით საკვების ნორმალური მარშრუტი ირღვევა და მიზანმიმართული შეწოვის დარღვევა იქმნება. ამ ტიპის ოპერაციების შემდეგ პაციენტს აუცილებელი ვიტამინებისა და მინერალების დამატება უტარდება და ერთ კვირაში სახლში გაწერა ხდება.




