ცხვირის ესთეტიკა თურქეთში ჩასატარებელ ესთეტიკურ ოპერაციებს შორის პირველ ადგილზეა. ესთეტიკური ოპერაციების მატებასთან ერთად ცხვირის ესთეტიკურ ოპერაციებშიც მნიშვნელოვანი ზრდაა. მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან ხშირად ტარდება, ყველაზე რთული ესთეტიკური ოპერაციებია რინოპლასტიკა.
მუდმივი, ესთეტიკური და კარგი შედეგების მიღებასთან ერთად, მთავარი მიზანია პაციენტის არსებული სუნთქვის გაძნელების აღმოფხვრა ან მომავალში სუნთქვის გაძნელების წარმოქმნის თავიდან აცილება.
ყოველდღიურ ცხოვრებაში, ადამიანებთან პირისპირ შეხვედრისას, ყველაზე მეტად ყურადღებას იპყრობს სახის ზუსტად შუაში მდებარე ცხვირი. ესთეტიკური თვალსაზრისით ძალიან მნიშვნელოვანი ორგანო, ცხვირი, სუნთქვის, ყნოსვის, ჩასუნთქული ჰაერის დატენიანებისა და გათბობის, ჰაერში არსებული უცხო ნაწილაკების ფილტრაციისა და ჩვენი ხმის ინდივიდუალურობის ფუნქციების უზრუნველყოფით, როგორც ესთეტიკური, ისე ჯანმრთელობის თვალსაზრისით უკიდურესად მნიშვნელოვანია. მოგვიანებით მიღებული ცხვირის ტრავმების შემდეგ ან გენეტიკურად, შეიძლება ცხვირის ფორმის დარღვევა, გამრუდება, შევიწროება იყოს. ფორმის დარღვევებმა შეიძლება შეაფერხოს სუნთქვა, ძილი და სხვა ნორმალური ფუნქციები, ასევე შეიძლება გამოიწვიოს მდგომარეობა ან განცდები: როცა სხვასთან საუბრისას თქვენს ცხვირს აკვირდებიან, როცა თქვენი ცხვირი მახინჯია და არ ემთხვევა თქვენს სახეს, როცა დღის განმავლობაში ხშირად ათვალიერებთ ცხვირს სარკეში. ეს მდგომარეობა და აზრები ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებაში სერიოზულ დროის დაკარგვას, კონცენტრაციის ნაკლებობასა და უკმაყოფილებას შეიძლება ქმნიდეს. ნორმალურობისა და სილამაზის აღქმის ცვლილებასა და განვითარებასთან ერთად იზრდება რინოპლასტიკის ოპერაციის სურვილი.
ცხვირის ქსოვილი გარედან კანისგან შედგება; იქ, სადაც იგი შუბლის არეს უერთდება, ნაზალური ძვლებისგან; წვერის ნაწილში ფორმას ხრტილები ქმნიან; შიგნით ცხვირს მხარდაჭერას უწევს ე.წ. «სეპტუმი» — ხრტილ-ძვლოვანი სტრუქტურა; ხოლო შიგნითვე ლორწოვანი გარსის სტრუქტურა. ამ სტრუქტურების დარღვევების გამო შეიძლება სხვადასხვა პრობლემა იყოს და ოპერაციის გეგმა დეფორმაციის მქონე სტრუქტურის მიხედვით დგინდება. თუ ცხვირის გარე ნაწილის ფორმის დარღვევაა, მხოლოდ ესთეტიკური მიზნით ჩასატარებელი ოპერაციაა «რინოპლასტიკა»; თუ შიდა ნაწილში, სეპტუმში პრობლემაა, უფრო მეტად ფუნქციურ, ანუ სუნთქვის პრობლემების გამოსწორებისკენ მიმართული ოპერაციაა «სეპტოპლასტიკა»; თუ სუნთქვისას ცხვირის ფრთები ეკვრის და სუნთქვის პრობლემა წარმოიქმნება, ტარდება «ნაზალური ვალვის» ქირურგია; თუ ცხვირის შიგნით, ე.წ. «კონქის» ქსოვილებში, სუნთქვის გაძნელების გამომწვევი ზრდაა, ტარდება «ნაზალური კონქის ქირურგია»; თუ სეპტუმში მარჯვნიდან მარცხნივ ხვრელია, ტარდება «სეპტალური პერფორაციის აღდგენა». თუმცა, პაციენტების უმრავლესობაში ცხვირის შიდა ნაწილისა და გარე გარეგნობის პრობლემები ერთად შეიმჩნევა, ამიტომ ეს ოპერაციები ერთსა და იმავე სესიაზე ერთად ტარდება.
ცხვირის სტრუქტურები ერთმანეთთან კავშირშია, ამიტომ ერთში არსებული დეფორმაცია სხვებზეც აისახება. ერთმანეთზე მიყრდნობილი და დაცემული დომინოს ქვების მსგავსად, ერთდროულად მრავალი დეფორმაცია შეიმჩნევა. მხოლოდ ერთი სტრუქტურის გათვალისწინებით ჩატარებული ქირურგია, ზოგადად, შეიძლება გამოიწვიოს სხვა დეფორმაციის წინა პლანზე გამოსვლა, ან იქნებ გაუარესებაც. ამიტომ ცხვირის შიდა და გარე ნაწილი ერთიანად უნდა შეფასდეს და ქირურგიული მკურნალობა მთლიანად ერთ სესიაზე უნდა ჩატარდეს. მაგალითად, ცხვირის გარეთ არსებული გამრუდება თან ახლავს შიგნით, სეპტუმში, ხრტილის გამრუდებას. ეს გამრუდება ხშირად იწვევს ცხვირის ხვრელებში კონქის ზრდასაც. ასეთ პაციენტში «სეპტორინოპლასტიკა და კონქის ქირურგია» ერთსა და იმავე სესიაზე უნდა ჩატარდეს. თავისთავად, გარე გამრუდების გასწორება შიდა სეპტუმის გასწორების გარეშე არც არის შესაძლებელი.
ცხვირის ოპერაციები ტარდება «ღია» ან «დახურული» სახით.
ღია ცხვირის ოპერაციებში, ცხვირის ხვრელებს გარედან ორად რომ ყოფს, «კოლუმელას» სახელით ცნობილ სტრუქტურაში კანზე იჭრება ჭრილი, რის შემდეგაც აღწევენ ცხვირის შიდა ქსოვილებამდე და ტარდება სეპტოპლასტიკა ან რინოპლასტიკის ოპერაცია. კოლუმელას არეში ოპერაციის შემდეგ ნაკერი დაიდება, შესაბამისად არსებობს ნაკაწრის დატოვების რისკი.
დახურული ცხვირის ოპერაციებში კი, ცხვირის ხვრელებიდან შედიან შიგნით და ლორწოვან გარსში ზოგიერთ წერტილში კეთდება ჭრილები, რის შემდეგაც აღწევენ ცხვირის შიდა სტრუქტურებამდე და ტარდება ოპერაცია. ცხვირის გარე ნაწილზე ჭრილი და ნაკერი არ იქნება, ამიტომ ნაკაწრის დატოვების რისკი არ არსებობს. ამ მხრივ პაციენტები მას უფრო ხშირად ირჩევენ. ოპერაციაში არჩეული ტექნიკა დამოკიდებულია პაციენტის დეფორმაციაზე, პაციენტის არჩევანსა და ქირურგის გამოცდილებაზე. ცხვირის ოპერაციები, მიუხედავად იმისა, რომ ლოკალური ანესთეზიით შეიძლება ჩატარდეს, პაციენტის კომფორტის თვალსაზრისით, ზოგადად, ზოგადი ანესთეზია ირჩევა. ოპერაცია დეფორმაციის მდგომარეობიდან გამომდინარე 30 წუთიდან 2 საათამდე შეიძლება გაგრძელდეს. ოპერაციის შემდეგ, ზოგადად, საავადმყოფოში დარჩენა საჭირო არ არის, თუმცა ექიმები და პაციენტები ამჯობინებენ 1 ღამე საავადმყოფოში დაკვირვების ქვეშ ყოფნას. ოპერაციიდან გამოსვლის შემდეგ პაციენტებში პირველი შემაწუხებელი მდგომარეობაა ცხვირში არსებული, სხვადასხვა თვისების მქონე ტამპონების გამო ცხვირით სუნთქვის შეუძლებლობა, შესაბამისად პირით სუნთქვის აუცილებლობა და ყელის სიმშრალე. ცხვირში სისხლდენის შემცირებისა და ხრტილ-ძვლოვანი სტრუქტურებისთვის მხარდაჭერის უზრუნველსაყოფად ტამპონები მნიშვნელოვანი მასალებია. ეს ტამპონები ოპერაციის შემდეგ 1-დან 7 დღემდე რჩება ცხვირში და შემდეგ ამოიღება.
პაციენტების მიერ ოპერაციის შემდგომ ყველაზე მნიშვნელოვან პროცედურებს შორის, რომლისგანაც ისინი ყველაზე მეტად ერიდებიან, ტამპონის ამოღების პროცედურაა. ხარისხიანი და ცხიმიანი ტამპონების გამოყენებით პაციენტები ხედავენ, რომ ეს პროცესი იმდენად საშიში არ არის, რამდენადაც ელოდნენ. ტამპონების ამოღების შემდეგ, პაციენტებში, რომლებიც აცხადებენ, რომ სუნთქვასთან დაკავშირებული პრობლემები მოგვარდა, 1-2 დღის განმავლობაში შეიძლება ცხვირში ხელახლა გაჭედვა გამოჩნდეს. ცხვირის შიგნით წნევის მომხდენი ტამპონის ამოღების გამო, ოპერაციით ტრავმირებულ ქსოვილებში შეშუპება და გასიება განვითარდება, შესაბამისად შეიძლება სუნთქვის გაძნელება იყოს. ამ შეშუპების გავლა 4 კვირამდე შეიძლება გაგრძელდეს.
ოპერაციის შემდეგ ხშირად გვხვდება გულისრევა, ღებინება და ტკივილი. ცხვირიდან გარკვეული რაოდენობით გამონადენიც ნორმალურად შეიმჩნევა, ეს შეშფოთების მიზეზი არ არის. ინფექცია და ე.წ. სეპტალური ჰემატომა ისეთი მდგომარეობებია, რომლებიც თითქმის არ გვხვდება და ისინი იშვიათი გართულებებია. ოპერაციაში გასწორებული კანის, ხრტილისა და ძვლოვანი ქსოვილების რაოდენობისა და ჩატარებული პროცედურის მოცულობის მიხედვით, ოპერაციის შემდეგ შეიძლება თვალებისა და ცხვირის გარშემო შეშუპება და სინაყვლე იყოს. სინაყვლეებისა და შეშუპებების უმრავლესობა 7-10 დღეში გადის. პაციენტებს 1 კვირაში შეუძლიათ თავიანთ საქმიანობას დაუბრუნდნენ. თუმცა ცხვირის ზედა ნაწილში შეშუპებების გავლა უფრო დიდხანს გრძელდება. ამ დეტალებზე ოპერაციამდე ექიმთან, რომელიც ოპერაციას ჩაატარებს, დეტალურად საუბარი სასარგებლოა.
განსაკუთრებით რინოპლასტიკის ოპერაციებში, ხელახლა ფორმირებულ ცხვირზე გიფსი ედება, რათა გარკვეული ფორმა შეინარჩუნოს. ლენტებით სახეზე დამაგრებული ეს გიფსი ოპერაციიდან მე-7 დღეს იხსნება და თხელი ლენტებით ხდება პანსირება. შეშუპებების შემცირებისა და ქსოვილების დალაგებისთვის პაციენტს თითებით მასაჟი ესწავლება. იდეალურად, ყველა შეშუპების გავლა და ცხვირის ფორმის დალაგება 6-თვიან პერიოდს მოიცავს. რინოპლასტიკის ოპერაციების შემდეგ მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში აუცილებელია ცხვირის არეს ყოველგვარი დარტყმისგან დაცვა. როგორც ყველაფერში გადაჭარბება მავნე და მახინჯია, რინოპლასტიკის ოპერაციებშიც თავი უნდა შეიკავოთ არაბუნებრივი სურვილებისა და ქირურგიული ჩარევებისგან. ზედმეტად ზემოთ აწეული წვერით, სახის სტრუქტურასთან შეუსაბამო პატარა ცხვირით დასრულებული რინოპლასტიკის ოპერაციები უკვე არასასურველი შედეგებია. ამის ნაცვლად, რეკომენდებულია რინოპლასტიკის ოპერაციები, რომლებიც პაციენტის სახის ძვლებსა და კანის სტრუქტურას შეესაბამება, ესთეტიკური ოპერაცია რომ არ ჩანს, ერთი და იმავე შაბლონით გაკეთებული, სტანდარტული ცხვირის ესთეტიკური ოპერაციის იერს რომ არ იძლევა და უფრო ბუნებრივ გარეგნობას ანიჭებს.
ოპერაციის შემდეგ ჩემი ცხვირი ჩამოვარდება?
ესთეტიკური ცხვირის ოპერაციებამდე ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად დასმული კითხვაა. რინოპლასტიკის ოპერაციებში ზედმეტი ხრტილი და სხვა ქსოვილები არ უნდა იქნას ამოღებული და გადაგდებული, განსაკუთრებით შიდა სეპტალური ხრტილი, რომელიც ცხვირს მხარდაჭერას უწევს, უნდა შენარჩუნდეს, და საჭიროების შემთხვევაში ხრტილური გრაფტების გამოყენებით ცხვირის წვერს მხარდაჭერა უნდა მიეცეს. ამით ცხვირის წვერში ჩაზნექა არ ხდება და უფრო მტკიცე ცხვირის სტრუქტურა იქმნება.
წარუმატებელი ცხვირის ოპერაცია ჩატარებულ და ცხვირის შიგნით მხარდამჭერი ხრტილი დარჩენილი რომ არ აქვთ პაციენტებს, ან მძიმე ტრავმების შემდეგ ცხვირის ხრტილები ძალიან დაზიანებულ პაციენტებს, რინოპლასტიკის ოპერაციისას შეიძლება დასჭირდეთ ყურის ხრტილის ან ნეკნის ხრტილის გამოყენება ცხვირის ჩონჩხის, სეპტუმის ან სხვა წერტილების ხელახლა ფორმირებისთვის. ეს გადაწყვეტილება პაციენტის შეფასებისას, პაციენტთან ერთად, ოპერაციამდე მიიღება. ცხვირის ოპერაციების გრძელვადიან პერიოდში შესაძლო გართულებებია: სეპტალური პერფორაცია, ცხვირის შიგნით შეხორცება (სინეშია), სუნთქვის გაძნელება, ფორმის დარღვევები და ხელახალი ქირურგიული ჩარევის საჭიროება. თურქეთში ყველაზე ხშირად ჩატარებულ ესთეტიკურ ოპერაციებს შორის რინოპლასტიკის ოპერაციების შემდეგ, საუკეთესო ექიმების ხელშიც კი, შეიძლება ქირურგიული კორექციის საჭიროება იყოს. ოპერაციამდე პაციენტს უნდა მიეწოდოს დეტალური ინფორმაცია მისი სურვილების, ქირურგიულად რა არის შესაძლებელი და პაციენტის სახისთვის შესაფერისი ქირურგიული მეთოდის შესახებ. პაციენტის მოლოდინები სინამდვილესთან შეესაბამება თუ არა, კარგად უნდა შეფასდეს. ამით პაციენტ-ქირურგის კომუნიკაცია უკეთესი იქნება და ოპერაციისგან მოლოდინი და ოპერაციის შემდგომი კმაყოფილების შეფასება უკეთ ჩატარდება.
