ქალში უნაყოფობის მიზეზები

საკვერცხეებთან დაკავშირებული მიზეზები

ქალში უნაყოფობის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზეზი ოვულაციასთან დაკავშირებული პრობლემებია (25%). ზოგ ქალში ოვულაცია საერთოდ შეიძლება არ ხდებოდეს, ან შეიძლება იყოს არარეგულარული. მენსტრუალური ციკლის დარღვევები ამ მხრივ გამაფრთხილებელი სიგნალია, თუმცა მენსტრუაციები რეგულარული რომ იყოს, ოვულაციის დარღვევებიც შეიძლება გვხვდებოდეს. ოვულაციის დარღვევების ყველაზე ხშირი მიზეზია პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომი (PCOS). ამ პაციენტებს, როგორც წესი, ჭარბი წონა აქვთ, აქვთ მამაკაცური ტიპის ბუსუსიანობა, მათი მენსტრუაციები არარეგულარულია და ისინი უნაყოფო არიან.

თავის ტვინის ღეროდან მეძუძურობის ჰორმონის — პროლაქტინის ჭარბი სეკრეცია და საკვერცხის მუშაობის სტიმულატორი ჰორმონების გამოყოფის არარსებობა ასევე შეიძლება ოვულაციის პრობლემებს იწვევდეს. საკვერცხეების კისტები, ინფექცია, შოკოლადის კისტა (ენდომეტრიომა), კიბოები, გადატანილი ოპერაციები ასევე შეიძლება არღვევდეს საკვერცხეების ფუნქციას და უნაყოფობას იწვევდეს. კიბოს სამკურნალოდ გამოყენებული სხივური და მედიკამენტური თერაპია შეიძლება აზიანებდეს კვერცხუჯრედებს.

მილებთან დაკავშირებული მიზეზები

მილები (ფალოპის მილები) არის წვრილი არხები, რომლებიც საშვილოსნოსა და საკვერცხეებს შორისაა. სპერმატოზოიდი საშვილოსნოდან გადადის მილებში და იქ განაყოფიერებს საკვერცხიდან გამოყოფილ კვერცხუჯრედს. მილების ნაწილობრივი ან სრული დახშობა, მათი ფუნქციის დარღვევა სპერმატოზოიდისა და კვერცხუჯრედის შეხვედრას აფერხებს და უნაყოფობას იწვევს (35%). გადატანილმა სქესობრივად გადამდებმა ინფექციებმა, ტუბერკულოზმა (TBC), ენდომეტრიოზმა ან მუცლის ღრუს ოპერაციებთან დაკავშირებულმა შეხორცებებმა შეიძლება დააზიანოს მილები. მილების თანდაყოლილი განუვითარებლობა უნაყოფობის იშვიათი მიზეზია.

საშვილოსნოსთან დაკავშირებული მიზეზები

კვერცხუჯრედი მილში სპერმატოზოიდით განაყოფიერების შემდეგ რამდენიმე დღის განმავლობაში საშვილოსნოში ჩაიდგმება და მშობიარობამდე საშვილოსნოში განვითარებას გააგრძელებს. საშვილოსნოში თანდაყოლილი გადაბმა (პერდე), მიომის/პოლიპის მსგავსი წარმონაქმნები, გადატანილი აბორტები და ოპერაციები ან ინფექციები და მათთან დაკავშირებული შეხორცებები ემბრიონის (განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის) საშვილოსნოში ჩაბუდებასა და განვითარებას აფერხებს და უნაყოფობას შეიძლება გამოიწვიოს.

საშვილოსნოს ყელთან დაკავშირებული მიზეზები

საშვილოსნოს ყელიდან გამოყოფილი ლორწო, რომელიც კვერცხუჯრედის გამოყოფის პერიოდებში იზრდება, სპერმატოზოიდების საშვილოსნოში გადასვლას ამარტივებს. საშვილოსნოს ყელის ლორწოს დარღვევები, სტრუქტურული დარღვევები, პოლიპის მსგავსი სიმსივნეები, გადატანილი ქირურგიული ჩარევები უნაყოფობას იწვევს. საშვილოსნოს ყელიდან შეიძლება გამოიყოფოდეს ანტისხეულები, რომლებიც სპერმატოზოიდების მოძრაობას არღვევს ან კლავს. თუმცა დღეს მიჩნეულია, რომ ანტისხეულებთან დაკავშირებული კვლევებისა და მკურნალობის სარგებელი არ არის. ეს პრობლემა ინსემინაციისა და მიკროინექციის მსგავსი მეთოდებით არის დაძლეული.