ყბის სახსრისა და სახის ტკივილების ცენტრი

კბილების დაჭერა და ღრჭენა არის უნებლიე აქტივობა, რომელიც შეიძლება წარმოიშვას ღამით და/ან დღისით. ეს მდგომარეობა ზრდასრული ადამიანების დიდ უმრავლესობაში შეინიშნება და, როგორც წესი, მრავალი არასასურველი სიმპტომის გამოვლენამდე შეუმჩნეველი რჩება. ექიმთან მიმართვის მიზეზებს შორისაა კბილების მგრძნობელობა, გაცვეთა, შერყევა და გატეხვა, კბილის ნერვების ნეკროზი, გარემომცველ ქსოვილებში დაზიანება, ტემპორომანდიბულური დარღვევები, თავის ტკივილი და ფუნქციის მოშლა. ბავშვებში დაფიქსირებული კბილების დაჭერა და ღრჭენა კი ნორმალურ პროცესად მიიჩნევა და ასე ფასდება.

კბილების დაჭერისა და ღრჭენის მიზეზები

კბილების დაჭერისა და ღრჭენის მიზეზი მრავალია, მათ შორისაა: სტრესი და პიროვნული თავისებურებები; ძილის რეჟიმი; ძილის დროს სუნთქვის დარღვევები; ტრავმული დაზიანებები; ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადებები; უკანონო ნარკოტიკების მოხმარება; მედიკამენტური მკურნალობა; ალკოჰოლი, კოფეინი და მოწევა.

რა არის ყბის სახსრის დაავადება (ტემპორომანდიბულური დარღვევა)?

ყბის სახსრის დაავადება არის კომპლექსური მდგომარეობა, რომელიც მოიცავს პრობლემებს, რომლებიც გავლენას ახდენენ შემდეგ სისტემაზე: საღეჭი კუნთები, ყბის სახსარი, თავისა და კისრის კუნთების ნაწილი, სახსრის იოგები, კბილები, ლოყა, ტუჩი და ნერწყვის ჯირკვლები. ყბის სახსრის დაავადებით სტომატოლოგებთან მიმართულ პაციენტთა რაოდენობა ყოველ წელს იზრდება. ეს ზრდა იმით კი არ არის განპირობებული, რომ დაავადება ადრე არ არსებობდა, არამედ იმით, რომ სტომატოლოგებისა და ყურ-ყელ-ცხვირის ექიმების ცოდნის დონე ამ საკითხთან დაკავშირებით გაიზარდა და ისინი ამ დაავადებებს უკეთ ახერხებენ დიაგნოსტირებას.

რა არის ყბის სახსრის დაავადების სიმპტომები?

ტემპორომანდიბულური (ყბის) სახსრის დაავადებას მრავალი ნიშანი და სიმპტომი აქვს. მათგან ზოგიერთია შემდეგი:

• ყურის წინა ნაწილში, ყბის სახსარში, სახისა და კისრის კუნთებსა და საფეთქლებში მოულოდნელად დაწყებული ან ნელ-ნელა წარმოქმნილი ტკივილი,
• სახის ტკივილი და დაღლილობის შეგრძნება,
• ღეჭვისას ან ლაპარაკისას ტკივილი და დაღლილობა,
• მთქნარებისა და პირის გაღებისას სირთულე,
• პირის გაღებისა და დახურვისას დაწკაპუნება, ტკაცუნის ხმა,
• შეზღუდული პირის გაღება ან ყბის ჩაკეტვა,
• ყბის ერთი მხრისკენ გადახრა პირის გაღებისას,
• სახის შეშუპება,
• კბილების ტკივილი,
• კბილებში ნორმალური დახურვის შეუძლებლობის შეგრძნება,
• ყურებში ტკივილი,
• ყურებში ზუზუნი,
• ყურებში სმენის პრობლემა,
• თავის ტკივილი,
• თვალის გარშემო ტკივილი და წნევის შეგრძნება,
• თავბრუსხვევა.
• საღეჭი კუნთებთან დაკავშირებული ტკივილები წარმოიშობა კბილების დაჭერისა და/ან ღრჭენის დროს ამ კუნთების გადაჭარბებული მუშაობისგან; მათ შეუძლიათ გამოიწვიონ თავისა და კისრის ტკივილი, ასევე თავის ტკივილი. ყბის სახსართან დაკავშირებული ტკივილები კი განპირობებულია სახსრის შიგნით მდებარე მაგარი და რბილი ქსოვილების ცვლილებით.

რა არის ყბის სახსრის (ტემპორომანდიბულური) დაავადებების მიზეზები?

ყბის სახსრის დაავადებები მრავალმიზეზობრივია და მოიცავს ამ ადგილთან დაკავშირებულ მრავალ დაავადებას. ზოგადი მოსაზრებით, დაავადებას რამდენიმე ფაქტორი ერთად იწვევს. მათგან ზოგიერთია შემდეგი:

• ყბებზე პირდაპირი ტრავმა (შემთხვევითი დაზიანება, დარტყმა, სპორტული დაზიანებები, დაცემა, დაჯახება),
• კბილების მკურნალობა, რომლის დროსაც პირის დიდხანს გაღებაა საჭირო,
• ზოგადი ანესთეზიის დროს პირის გადაჭარბებული გაღება,
• კბილების დაჭერა და/ან ღრჭენა, ტუჩის კბენა, ფრჩხილების ღრღნა, საღეჭი რეზინის ღეჭვა და მსგავსი აქტივობები,
• ქვედა და ზედა კბილებს შორის არანორმალური ურთიერთობა.

როგორ ხდება დიაგნოზის დასმა?

ყბის სახსრის დაავადებების დიაგნოსტირებაში მნიშვნელოვანია, რომ სტომატოლოგს ჰქონდეს უნარი და ცოდნა, რათა ამ მონაცემები სწორად შეაფასოს და დაადგინოს დიფერენციალური დიაგნოზი. ამ დაავადებების კლინიკური გასინჯვა დაახლოებით 30-35 წუთს გრძელდება. სპეციალისტი სტომატოლოგი, პაციენტებისგან ჯანმრთელობის პრობლემებისა და პირის ღრუს დაავადებების შესახებ საჭირო ინფორმაციის მიღების შემდეგ, ყბის სახსრისა და თავ-კისრის კუნთების დეტალური გასინჯვით ცდილობს დიაგნოზის დადგენას. საჭიროების შემთხვევაში დიაგნოსტიკისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნას MRI ან სხვა გამოსახულებითი მეთოდები.