ძილის დარღვევების ცენტრი

ძილის დარღვევების ცენტრი არის სამედიცინო დაწესებულება, რომლის მიზანია პაციენტების ძილის ხარისხისა და ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობის გაუმჯობესება. ძილის ნაკლებობა მავნე გავლენას ახდენს ცხოვრების ხარისხზე და თითქმის ყველა ორგანოთა სისტემაზე. ეს ცენტრები ახორციელებენ ნებისმიერი ასაკის ადამიანებში გავრცელებული ძილის სხვადასხვა დარღვევის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას. ძილის ისეთი ხშირი პრობლემების სპეციალიზებული შეფასება, როგორიცაა უძილობა (ინსომნია), ძილის აპნოე, მოუსვენარი ფეხების სინდრომი და ნარკოლეფსია, ტარდება ძილის ლაბორატორიებში. პოლისომნოგრაფია, რომელიც გამოიყენება პაციენტების ძილის რეჟიმის მონიტორინგისა და ანალიზისთვის, ძილის მედიცინაში ერთ-ერთი ძირითადი და ყველაზე ფართოდ გამოყენებადი კვლევაა. ძილის დარღვევების ცენტრში სხვადასხვა სპეციალობის ექიმები, როგორებიცაა ნევროლოგები, ფსიქიატრები და პულმონოლოგები, პაციენტებისთვის ინდივიდუალურ სამკურნალო გეგმებს ადგენენ. გარდა ამისა, ამ ცენტრების მომსახურებებს შორისაა მკურნალობის არაინვაზიური მეთოდები, როგორიცაა ქცევითი თერაპია და ცხოვრების წესის ცვლილებები.

რა არის ძილის დარღვევების სიმპტომები?

ძილის დარღვევების სიმპტომები შეიძლება განსხვავდებოდეს მათი ტიპისა და სიმძიმის მიხედვით. ძილის გავრცელებული დარღვევების სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს:

• ჩაძინების გაძნელება

• ძილის შენარჩუნების სირთულე

• ადრე გაღვიძება

• დაღლილობა და ენერგიის ნაკლებობა

• ხმამაღალი ხვრინვა

• სუნთქვის შეჩერება

• დახრჩობის შეგრძნება

• ღამის ოფლიანობა

• ძილის უეცარი მოთხოვნილება

• ძილის დამბლა

• მოძრაობის მუდმივი მოთხოვნილება მოუსვენარი ფეხების სინდრომის მქონე ადამიანებში

ძილის დარღვევების სახეები:

• საკმარისი ძილის მიღების სირთულე (დისომნია)

• ძილის დროს წარმოქმნილი ფიზიოლოგიური მოვლენები (პარასომნია) : ვლინდება ისეთი სიმპტომებით, როგორიცაა კოშმარები და ძილში სიარული.

საკმარისი ძილის მიღების სირთულე (დისომნია):

1. ინსომნია: ეს ძილის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დარღვევაა. მასზე შეიძლება ვისაუბროთ იმ ადამიანებში, ვისაც ღამით უჭირს ჩაძინება, ხშირად იღვიძებს ან ძალიან ადრე იღვიძებს და ვეღარ იძინებს, ან საკმარისი რაოდენობით ძილის მიუხედავად მაინც დაუსვენებლად გრძნობს თავს.

2. ჰიპერსომნია: ვლინდება ზედმეტი ძილით. ჰიპერსომნიის დროს ადამიანები უჩივიან ძლიერ ძილიანობას. ამავდროულად, მათში დღის განმავლობაში თვლემაც შეინიშნება. ზედმეტი ძილიანობის ეს მდგომარეობა მნიშვნელოვან დისკომფორტსა და დარღვევებს იწვევს სოციალურ, პროფესიულ და სხვა სფეროებში.

3. ნარკოლეფსია: გენეტიკური წარმოშობის ამ ძილის დარღვევის დროს შეინიშნება დაუძლეველი, დამასვენებელი ძილის შეტევები, რომლებიც ყოველდღიურად ვლინდება მინიმუმ 3 თვის განმავლობაში და თან ახლავს კუნთების ტონუსის კონტროლის ხანმოკლე დაკარგვა. ნარკოლეფსიის ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანია ზედმეტი ძილიანობა, რომელიც შეიძლება მოულოდნელად დაეუფლოს ადამიანს, მიუხედავად წინა ღამით მიღებული ძილის რაოდენობისა.

4. სუნთქვასთან დაკავშირებული ძილის დარღვევა: ძილის დროს სუნთქვის დარღვევა სამედიცინო პრობლემაა. ძილის დროს პერიოდულად შეიძლება აღინიშნოს სუნთქვის სხვადასხვა დარღვევა, მარტივი ხვრინვიდან ჰაერის ნაკადის შეწყვეტამდე (ძილის აპნოე). ადამიანები, რომლებსაც ძილში სუნთქვის პრობლემა აქვთ, ღამის განმავლობაში ბევრჯერ ხანმოკლედ იღვიძებენ და 8–9 საათიანი ძილის შემდეგაც კი დასვენებულად არ გრძნობენ თავს. ზოგიერთმა პაციენტმა შეიძლება მცირე ხნით (10–30 წამი) ვერ ისუნთქოს; ამ მდგომარეობას სუნთქვის შეჩერება (აპნოე) ეწოდება. ამ პრობლემით დაზარალებული ადამიანი ძალიან ცოტად აცნობიერებს სუნთქვის გაძნელებას და ძილის პრობლემას მას არ უკავშირებს. თუმცა, იმავე საწოლის გამზიარებელ პარტნიორს, როგორც წესი, შეუძლია შეამჩნიოს ხმამაღალი ხვრინვა (ამ პრობლემის ნიშანი) ან სუნთქვის შემაშინებელი შეწყვეტა. სხვა ნიშნები, რომლებიც მიუთითებს, რომ ადამიანს ძილში სუნთქვა უჭირს:

• ღამით ჭარბი ოფლიანობა,

• დილით თავის ტკივილით გაღვიძება,

• დღის განმავლობაში ჩაძინების შეტევები, რომლებიც არ იძლევა დასვენებას.

​ცირკადული (დღეღამური) რიტმის ძილის დარღვევა / ძილისა და სიფხიზლის ციკლის დარღვევა: ცირკადული (დღეღამური) რიტმის ძილის დარღვევის რამდენიმე სახე არსებობს. მათგან ყველაზე ცნობილია ჯეტლაგი, რომელიც სხვადასხვა დროის სარტყელს შორის მოგზაურობით არის გამოწვეული. როდესაც ბიოლოგიურ საათთან მიმართებით ძილისა და სიფხიზლის რეჟიმი უეცრად იცვლება, ადამიანს უჭირს ძილის რეჟიმის მორგება. ბევრი ადამიანი ოკეანისგადაღმა ან კონტინენტთაშორისი ფრენების შემდეგ უჩივის სისუსტეს, დაღლილობასა და მოუსვენარ ძილს.

ძილთან დაკავშირებული მოძრაობის დარღვევები:

მოუსვენარი ფეხების სინდრომი: შეიძლება აღიწეროს, როგორც ღრმა, უსიამოვნო შეგრძნება ფეხებში, რომელიც ჩნდება მოსვენების დროს, როცა ადამიანი დიდხანს უმოძრაოდაა, ან ჩაძინებისას. რადგან ის ძილის ხარისხზე მოქმედებს, შეიძლება ძილის დარღვევის ერთ-ერთ სახედაც მივიჩნიოთ. ეს უსიამოვნო შეგრძნება ტკივილის ფორმა არ არის; ჩვეულებრივ ფეხებში, იშვიათად კი ხელებშიც, ვლინდება როგორც ქავილი, ჩხვლეტა, ბურძგლის დაყრა, წვა, წევა, დაჭიმულობა ან ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნება. ამ შეგრძნების მოსაშორებლად ჩნდება ფეხების მოძრაობის დაუძლეველი სურვილი და მოძრაობით შეგრძნება მცირდება. ეს შეგრძნება ჩნდება ავტობუსითა და თვითმფრინავით ხანგრძლივი, უმოძრაო მგზავრობისას, ხშირად კი ღამით ჩაძინების წინ. მოუსვენარი ფეხების სინდრომი მოსახლეობის დაახლოებით 3–10%-ში გვხვდება, თანაბრად მამაკაცებსა და ქალებში. ის ჩვეულებრივ შუა და ხანდაზმულ ასაკში ვლინდება, თუმცა ბავშვებშიც გვხვდება.

ძილის დროს წარმოქმნილი ფიზიოლოგიური მოვლენები (პარასომნია)

ძილის შფოთვითი დარღვევა / კოშმარების დარღვევა: ჩვეულებრივ ვლინდება ძილის პერიოდის მეორე ნახევარში. ამ ძილის დარღვევის დროს ადამიანი ხშირად ხედავს ხანგრძლივ და უკიდურესად შემაშინებელ სიზმრებს, რომლებიც სიცოცხლისა თუ უსაფრთხოებისთვის საფრთხეს შეიცავს. ამ შემაშინებელი სიზმრების შემდეგ ადამიანი მაშინვე იღვიძებს და სიზმარი ნათლად ახსოვს. ყველაზე ხშირად ეს კოშმარები ღამის შუა ნაწილიდან ბოლომდე ვლინდება. 3–5 წლის და უფროსი ასაკის ბავშვების დაახლოებით 50% ხედავს კოშმარებს.

ძილის შიშის (ღამის შიშის) დარღვევა: ეს ძილის დარღვევა ჩვეულებრივ ძილის დასაწყისში ვლინდება და პანიკური ყვირილით იწყება. ამ დარღვევის დროს, რომელიც 5–7 წლის ბავშვებში გვხვდება, ადამიანი ხშირად უეცრად იღვიძებს. ღამის შიშის დროს შეინიშნება ძლიერი ვეგეტატიური და მოტორული სიმპტომები, მათ შორის ხმამაღალი და გამჭოლი ყვირილი.

ძილში სიარულის დარღვევა (სომნამბულიზმი): ვლინდება ძილის დროს საწოლიდან ადგომითა და აქეთ-იქით სიარულით. ძილში სიარული ხშირია 5-დან 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში. ზოგჯერ ის ზრდასრულ ასაკამდე გრძელდება, იშვიათად კი ზრდასრულ ასაკში იწყება. ძილში სიარულის ეპიზოდი ჩვეულებრივ 10 წუთზე ნაკლებ ხანს გრძელდება. იმ ადამიანებში, რომელთა ოჯახურ ანამნეზშიც ძილში სიარული აღინიშნება, მისი განვითარების ალბათობა უფრო მაღალია. ძილში სიარულის დროს აღწერილია დაზიანებები და ძალადობრივი შემთხვევები; თუმცა ადამიანები ჩვეულებრივ ოთახში გზას პოულობენ. ძილში მოსიარულე ადამიანისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩარევაა იმის უზრუნველყოფა, რომ ის გარშემო ნივთებს არ წამოედოს და არ დაშავდეს.

ყველა ამ დაავადების დიაგნოსტიკისთვის უნდა ჩატარდეს ძილის კვლევა (პოლისომნოგრაფია).

ძილის კვლევა (პოლისომნოგრაფია)

ძილის კვლევა (პოლისომნოგრაფია) ძილის შესწავლაა. ის მოიცავს ისეთ პარამეტრებს, როგორიცაა პაციენტის პირითა და ცხვირით ჰაერის ნაკადის მონიტორინგი, არტერიული წნევა, ეკგ აქტივობა, სისხლში ჟანგბადის დონე, ტვინის ტალღები, თვალის მოძრაობები, სუნთქვა და კუნთებისა და ფეხების მოძრაობის ცვლილებების ჩაწერა. ეს პარამეტრები ძილის დროს ნორმალური და პათოლოგიური მდგომარეობების გამოვლენასა და პაციენტის კლინიკურ შეფასებასა და დიაგნოზში გამოიყენება.

როგორ ტარდება ძილის კვლევა?

საავადმყოფოში უნდა მიბრძანდეთ ძილის ჩვეულ დრომდე მინიმუმ 2 საათით ადრე. რადგან მთელი ღამე ძილის ოთახში გაივლის, პაციენტმა თან უნდა იქონიოს საჭირო პირადი ნივთები, როგორიცაა პიჟამა, ჩუსტები, კბილის ჯაგრისი და პირსახოცი. ელექტროდები თავსდება ნიკაპზე, თავის კანზე და ქუთუთოების გარე კიდეებზე. ძილის დროს ისინი ადგილზე უნდა დარჩეს. ელექტროდებიდან მომავალი სიგნალები იწერება სიფხიზლის დროს (დახუჭული თვალებით) და ძილის დროს. გულისცემისა და სუნთქვის ჩასაწერად მკერდზე მონიტორები დამაგრდება. გაიზომება სუნთქვის შეჩერებები და სიხშირე. გაიზომება ღამის ოქსიგენაცია, ზედაპირული და ღრმა ძილის ფაზები, ძილის სიღრმე, ხვრინვა და მრავალი სხვა პარამეტრი. ღამის განმავლობაში ჩაწერილ მონაცემებს აფასებს და დასკვნას აკეთებს ძილის სპეციალისტი.

ჩვენს ცენტრში ტარდება:

• მთელი ღამის პოლისომნოგრაფია (PSG) + სუნთქვის ჩანაწერები + PLM

• მთელი ღამის პოლისომნოგრაფია + CPAP/BiPAP ტიტრაცია

• PSG + პენისის ღამის ტუმესცენციის ტესტი (NPT)

• PSG + ძილის აქტივაციის ეეგ

• MSLT (დღის ჭარბი ძილიანობის ტესტი).

როგორ ისმება ძილის დარღვევების დიაგნოზი?

ძილის დარღვევების დიაგნოზი შეიძლება დაისვას დეტალური ანამნეზის, ფიზიკალური გასინჯვისა და გარკვეული დიაგნოსტიკური ტესტების კომბინაციით. ფიზიკალური გასინჯვის შემდეგ ექიმმა დიაგნოზის დასმაში დასახმარებლად შეიძლება დიაგნოსტიკური ტესტები დანიშნოს. ძილის დარღვევების დიაგნოსტიკაში გამოყენებული ზოგიერთი ტესტი და პროცედურა:

• ძილის დღიური: პაციენტებს, როგორც წესი, სთხოვენ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ძილის დღიურის წარმოებას. ამ დღიურში პაციენტები აღნიშნავენ დაძინებისა და გაღვიძების დროს, ღამის გაღვიძებებს და ძილთან დაკავშირებულ სხვა მოვლენებს.

• პოლისომნოგრაფია (ძილის კვლევა): პოლისომნოგრაფია ძილის დარღვევების დიაგნოსტიკაში ოქროს სტანდარტად ითვლება. ეს ტესტი მოიცავს ღამის მონიტორინგს ძილის ლაბორატორიაში და ძილის დროს იწერს მრავალ პარამეტრს, როგორიცაა ტვინის ტალღები, თვალის მოძრაობები, კუნთების აქტივობა, გულის რიტმი და სუნთქვა.

• ძილის კვლევა სახლში: ზოგიერთ შემთხვევაში ექიმებმა შეიძლება ძილის კვლევა სახლში ჩატარება გირჩიონ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტესტები ნაკლებად ყოვლისმომცველია, ისინი განსაკუთრებით შეიძლება გამოიყენებოდეს ისეთი დარღვევების წინასწარი დიაგნოსტიკისთვის, როგორიცაა ძილის აპნოე. სახლში ძილის კვლევები ჩვეულებრივ სუნთქვასა და ჟანგბადის დონეს აკონტროლებს.

• აქტიგრაფია: აქტიგრაფია ძილისა და სიფხიზლის ციკლს მაჯაზე დასამაგრებელი პატარა მოწყობილობით აკონტროლებს. ეს მეთოდი განსაკუთრებით სასარგებლოა ძილისა და სიფხიზლის რიტმის დარღვევების დიაგნოსტიკაში. მოწყობილობა იწერს პაციენტის მოძრაობებს და ეხმარება ძილის ხანგრძლივობისა და ხარისხის შეფასებაში.

• სისხლის ანალიზები და სხვა ლაბორატორიული კვლევები: ზოგიერთი ძილის დარღვევა შეიძლება სხვა ფონური სამედიცინო მდგომარეობით იყოს გამოწვეული. ამიტომ ექიმები სისხლის სხვადასხვა ანალიზითა და სხვა ლაბორატორიული კვლევებით აფასებენ ჯანმრთელობის ისეთ მაჩვენებლებს, როგორიცაა ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქცია და რკინის დონე.

• ფსიქოლოგიური შეფასება: ძილის დარღვევები ხშირად დაკავშირებულია ისეთ ფსიქოლოგიურ მდგომარეობებთან, როგორიცაა სტრესი, შფოთვა და დეპრესია. ამიტომ ფსიქოლოგიური შეფასება შეიძლება დიაგნოსტიკური პროცესის ნაწილიც იყოს. ექიმები აფასებენ პაციენტების ფსიქიკურ ჯანმრთელობას, რათა გამოიკვლიონ ძილის დარღვევების ფსიქოლოგიური მიზეზები.

• ელექტროენცეფალოგრაფია (ეეგ): ეეგ არის ტესტი, რომელიც ტვინის ელექტრულ აქტივობას ზომავს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ძილის დარღვევების დიაგნოსტიკაში. ეს ტესტი განსაკუთრებით გამოიყენება ისეთი ნევროლოგიური მდგომარეობების დიაგნოსტიკასა და შეფასებაში, როგორიცაა ეპილეფსია.

• ძილის მრავალჯერადი ლატენტობის ტესტი (MSLT): ძილის მრავალჯერადი ლატენტობის ტესტი (MSLT) არის ტესტი, რომელიც დღის განმავლობაში ძილისკენ მიდრეკილების შესაფასებლად გამოიყენება. ეს ტესტი გამოიყენება ნარკოლეფსიისა და დღის ჭარბი ძილიანობის სხვა დარღვევების დიაგნოსტიკაში. MSLT ტარდება ძილის ლაბორატორიაში, სადაც პაციენტს გარკვეული ინტერვალებით ხანმოკლე ძილის საშუალება ეძლევა. ყოველი წაძინების დროს ფიქსირდება, რამდენ ხანში იძინებს პაციენტი და ძილის რომელ ფაზაში გადადის.

რა არის ძილის დარღვევების მკურნალობის მეთოდები?

მკურნალობის მეთოდებს ექიმი-სპეციალისტები გეგმავენ ძილის დარღვევების ფონური მიზეზებისა და სიმპტომების მიხედვით. ძილის დარღვევების დროს შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მკურნალობის სხვადასხვა ვარიანტი, მათ შორის:

• მედიკამენტური მკურნალობა

• კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია (CBT)

• ძილის ჰიგიენის გაუმჯობესება

• ცხოვრების წესის ცვლილებები, როგორიცაა რეგულარული ვარჯიში, ჯანსაღი კვება და სტრესის მართვა

• CPAP (სასუნთქ გზებში მუდმივი დადებითი წნევის) აპარატი

• უვულოპალატოფარინგოპლასტიკა (UPPP)

• სინათლით თერაპია

როგორ მკურნალობენ ძილის დარღვევებს?

ძილის დარღვევების მკურნალობის მიზანია სიმპტომების შემსუბუქება და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება. მკურნალობას ექიმი-სპეციალისტები გეგმავენ დაავადების კონკრეტული ტიპისა და სიმძიმის მიხედვით. მკურნალობის ზოგიერთი მეთოდი შეიძლება მოიცავდეს:

• კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია (CBT): კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია (CBT) განსაკუთრებით ეფექტური მიდგომაა ქრონიკული ინსომნიის მკურნალობაში. ამ თერაპიის მიზანია ძილთან დაკავშირებული ნეგატიური აზრებისა და ქცევების შეცვლა. ის მოიცავს ისეთ სტრატეგიებს, როგორიცაა ძილის შეზღუდვა, სტიმულის კონტროლი და რელაქსაციის ტექნიკები. CBT აუმჯობესებს ძილის ხარისხს ჩაძინების გამაძნელებელი შფოთვისა და მცდარი რწმენების დამუშავებით. გრძელვადიან პერსპექტივაში CBT-ს შეუძლია ძილის მდგრადი გაუმჯობესება უზრუნველყოს და მედიკამენტების გარეშე გადაწყვეტა შემოგთავაზოთ.

• მედიკამენტური მკურნალობა: ძილის დარღვევების მკურნალობაში მედიკამენტები ექიმის მეთვალყურეობით, განსაკუთრებით ხანმოკლე გადაწყვეტად გამოიყენება. ინსომნიის (უძილობის) დროს შეიძლება დაინიშნოს საძილე საშუალებები, როგორიცაა ბენზოდიაზეპინები და არაბენზოდიაზეპინური პრეპარატები. ისეთ მდგომარეობებში, როგორიცაა ძილის აპნოე, უპირატესობა ენიჭება მედიკამენტებს, რომლებიც სასუნთქი გზების გახსნილად შენარჩუნებას უწყობს ხელს. დოფამინერგული მედიკამენტები შეიძლება ეფექტური იყოს მოუსვენარი ფეხების სინდრომის (მფს) მკურნალობაში, ხოლო ისეთი სტიმულატორები, როგორიცაა მოდაფინილი და მეთილფენიდატი, გამოიყენება ნარკოლეფსიით გამოწვეული დღის ჭარბი ძილიანობის შესამცირებლად. თუმცა, რადგან ხანგრძლივმა მიღებამ შეიძლება დამოკიდებულება გამოიწვიოს, ისინი სიფრთხილით უნდა იქნეს გამოყენებული.

• ძილის ჰიგიენის გაუმჯობესება: ძილის ჰიგიენა ნიშნავს ძილის ჯანსაღ ჩვევებსა და ძილის გარემოს გაუმჯობესებას. სასარგებლო შეიძლება იყოს დაძინების წინ ელექტრონული ეკრანებისგან თავის შეკავება და ძილის რეგულარული საათების დაწესება. ასევე, კოფეინისა და მძიმე საკვებისგან თავის არიდება ძილის ჰიგიენის მნიშვნელოვანი ფაქტორებია. ექიმის მეთვალყურეობით განხორციელებული ძილის ჰიგიენის გაუმჯობესება შეიძლება ეფექტური იყოს უძილობისა და ძილის სხვა დარღვევების მართვაში.

• ცხოვრების წესის ცვლილებები: ექიმის მეთვალყურეობით რეგულარულმა ვარჯიშმა, სტრესის მართვის ტექნიკების გამოყენებამ და დაბალანსებულმა კვებამ შეიძლება ძილის ხარისხი გააუმჯობესოს. ისეთი სტიმულატორებისგან თავის არიდება, როგორიცაა ალკოჰოლი, კოფეინი და ნიკოტინი, შეიძლება დაეხმაროს ძილის რეგულარული რეჟიმის ჩამოყალიბებას. ეს ცვლილებები გრძელვადიან პერსპექტივაში ხელს შეუწყობს ძილის დარღვევების ბუნებრივ და გვერდითი ეფექტების გარეშე მკურნალობას.

• CPAP (სასუნთქ გზებში მუდმივი დადებითი წნევის) აპარატი: CPAP აპარატი ეფექტური მეთოდია, რომელსაც ექიმები განსაკუთრებით ძილის აპნოეს მკურნალობისას გვირჩევენ. ის მთელი ძილის განმავლობაში მუდმივად ქმნის დადებით წნევას, რათა სასუნთქი გზები გახსნილი დარჩეს. CPAP ხელს უშლის სუნთქვის პაუზებს, უზრუნველყოფს უწყვეტ ძილს და აუმჯობესებს ძილის ხარისხს. ამ მეთოდს შეუძლია მნიშვნელოვნად შეამციროს ძილის აპნოეს სიმპტომები და გააუმჯობესოს პაციენტის ცხოვრების ხარისხი.

• უვულოპალატოფარინგოპლასტიკა (UPPP): უვულოპალატოფარინგოპლასტიკა (UPPP) ქირურგიული მეთოდია, რომელიც ძილის აპნოეს მკურნალობაში გამოიყენება. ეს პროცედურა მოიცავს რბილი სასის, ნაქის (უვულას) და ნუშურა ჯირკვლების ნაწილის მოცილებას. ოპერაცია აფართოებს სასუნთქ გზებს, აუმჯობესებს ჰაერის ნაკადს და ამცირებს სუნთქვის პაუზებს ძილის დროს.

• სინათლით თერაპია: სინათლით თერაპია არის თერაპიის სახე, რომელიც შექმნილია გარკვეული მდგომარეობების ხელოვნური სინათლის ზემოქმედებით სამკურნალოდ. სინათლით თერაპიის სეანსის დროს ადამიანი არაპირდაპირ ექვემდებარება ბუნებრივი მზის სინათლის მსგავს ხელოვნურ კაშკაშა სინათლეს, რომელსაც გამოასხივებს სინათლით თერაპიის ყუთად ცნობილი მოწყობილობა. სინათლით თერაპია შეიძლება ექიმებმა გირჩიონ ისეთი მდგომარეობების სამკურნალოდ, როგორიცაა ცირკადული რიტმის დარღვევები და სეზონური აფექტური აშლილობა (SAD). ეს მკურნალობა შეიძლება დაეხმაროს ბიოლოგიური საათის მოწესრიგებას. სინათლით თერაპია შეიძლება განსაკუთრებით ეფექტური იყოს ღამის ცვლაში მომუშავეებისთვის ან ჯეტლაგის მქონე ადამიანებისთვის.

ხშირად დასმული კითხვები

რომელი განყოფილება მკურნალობს ძილის დარღვევებს?

ძილის დარღვევებს ჩვეულებრივ აფასებენ ნევროლოგიის, ფსიქიატრიისა და ფილტვის დაავადებების სპეციალისტები. ნევროლოგიის განყოფილება იკვლევს ნერვულ სისტემასთან დაკავშირებულ ძილის დარღვევებს, ფსიქიატრია კი – ისეთი ფსიქიკური მიზეზებით გამოწვეულს, როგორიცაა სტრესი, შფოთვა ან დეპრესია. გარდა ამისა, სუნთქვასთან დაკავშირებული ძილის დარღვევების, მაგალითად ძილის აპნოეს დროს, ფილტვის დაავადებების განყოფილებას შეუძლია მკურნალობის საჭირო მეთოდების დაგეგმვა.

რომელ განყოფილებას უნდა მივმართოთ ძილის დარღვევის დროს?

ძილის დარღვევის ჩივილების მქონე ადამიანებს პირველ რიგში შეუძლიათ მიმართონ ნევროლოგიის ან ფსიქიატრიის განყოფილებას. ნევროლოგიის განყოფილება აფასებს ნერვულ სისტემასთან დაკავშირებულ ძილის დარღვევებს, ხოლო ფსიქიატრიის განყოფილება – ფსიქიკური მიზეზებით გამოწვეულ ძილის პრობლემებს. ასევე, სუნთქვასთან დაკავშირებული ძილის დარღვევების, მაგალითად ძილის აპნოეს დროს, შეიძლება ფილტვის დაავადებების განყოფილებას მიმართოთ.

ღამით უძილობა რომელი დაავადების სიმპტომია?

ღამით ძილის შეუძლებლობა ჩვეულებრივ ძილის დარღვევის, ინსომნიის (უძილობის), სიმპტომია. ინსომნია შეიძლება განვითარდეს მრავალი სხვადასხვა მიზეზით, როგორიცაა სტრესი, შფოთვა, დეპრესია ან ქრონიკული ტკივილი. ასევე, სუნთქვის ისეთმა დარღვევებმა, როგორიცაა ძილის აპნოე, ან ნევროლოგიურმა დარღვევებმა, როგორიცაა მოუსვენარი ფეხების სინდრომი, შეიძლება ღამით ძილის შეუძლებლობა გამოიწვიოს.

რისი ნაკლებობით არის გამოწვეული ძილის პრობლემები?

ძილის პრობლემები ხშირად შეიძლება გამოწვეული იყოს ჰორმონ მელატონინის ნაკლებობით. მელატონინი არის ჰორმონი, რომელიც ძილისა და სიფხიზლის ციკლს აკონტროლებს. ასევე, D ვიტამინის ან რკინის ნაკლებობამ შეიძლება ძილის ხარისხზე იმოქმედოს და ძილის ისეთი დარღვევები გამოიწვიოს, როგორიცაა მოუსვენარი ფეხების სინდრომი.

რომელი ვიტამინის ნაკლებობა იწვევს ძილის დარღვევას?

ძილის დარღვევა შეიძლება განსაკუთრებით D ვიტამინის ნაკლებობით იყოს გამოწვეული, რადგან D ვიტამინი გავლენას ახდენს ცენტრალურ ნერვულ სისტემასა და სტრესის ჰორმონების დონეზე. B12 ვიტამინის ნაკლებობამაც შეიძლება ნერვული სისტემის ფუნქციებზე იმოქმედოს და დაღლილობა და ძილის პრობლემები გამოიწვიოს. გარდა ამისა, რკინის ნაკლებობამ შეიძლება მოუსვენარი ფეხების სინდრომი გამოიწვიოს, რაც ძილის ხარისხზე უარყოფითად მოქმედებს.

იწვევს თუ არა B12-ის ნაკლებობა ძილის დარღვევას?

B12 ვიტამინის ნაკლებობამ შეიძლება ძილის დარღვევა გამოიწვიოს. B12 ვიტამინს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს ნერვული სისტემის ჯანმრთელობისა და ენერგიის მეტაბოლიზმისთვის; მისმა ნაკლებობამ შეიძლება გამოიწვიოს დაღლილობა, სისუსტე და ძილის რეჟიმის დარღვევა.

იწვევს თუ არა მაგნიუმის ნაკლებობა უძილობას?

მაგნიუმის ნაკლებობამ შეიძლება ძილის სხვადასხვა პრობლემა გამოიწვიოს, მათ შორის უძილობა. მაგნიუმი მნიშვნელოვანი მინერალია, რომელიც ორგანიზმში 300-ზე მეტ ბიოქიმიურ რეაქციაში მონაწილეობს. ის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნერვული სისტემისა და კუნთების ფუნქციების რეგულაციაში. მისმა ნაკლებობამ შეიძლება გაართულოს ჩაძინება და ღრმა ძილში გადასვლა.

იწვევს თუ არა D ვიტამინის ნაკლებობა ძილის დარღვევას?

D ვიტამინის დონის ნაკლებობამ შეიძლება ხელი შეუწყოს ძილის დარღვევების განვითარებას. D ვიტამინის რეცეპტორები მთელ ორგანიზმშია, მათ შორის ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში. ეს რეცეპტორები აკონტროლებს ძილის ციკლს და ღრმა ძილს უწყობს ხელს. თუმცა D ვიტამინის ნაკლებობის გამო ეს რეცეპტორები შეიძლება გამართულად ვერ ფუნქციონირებდეს. გარდა ამისა, D ვიტამინის ნაკლებობამ შეიძლება გამოიწვიოს კორტიზოლის, ასევე სტრესის ჰორმონად ცნობილის, დონის მატება, რამაც შეიძლება ძილი გაართულოს.

ძილის ხარისხი შეიძლება გაუარესდეს ისეთი ფაქტორების გამო, როგორიცაა ფონური დაავადება, ცუდი ცხოვრებისეული ჩვევები ან გენეტიკური მიდრეკილება. ამ მდგომარეობამ შეიძლება ადამიანებს ყოველდღიურ ცხოვრებაში დიდი სირთულეები შეუქმნას. ძილის დარღვევების მქონე ადამიანებს შეუძლიათ ძილის ხარისხიანი ჰიგიენისთვის ძილის დარღვევების ცენტრში ვიზიტი დაჯავშნონ და მკურნალობა დაიწყონ.

განყოფილების ვიდეოები