ვარიკოზი – სისხლძარღვთა ქირურგია

დროთა განმავლობაში ვარიკოზმა შეიძლება კანის ფერის ცვლილება გამოიწვიოს

ვარიკოზი ვითარდება მაშინ, როდესაც ვენები, რომლებიც ვენურ სისხლს გულში აბრუნებენ, ჭარბი წნევისა და დახშობის შედეგად ფართოვდება და კარგავს სისხლის გულში დაბრუნების ფუნქციას. ვენებში სარქვლოვანი უკმარისობისა და ჭარბი წნევის შედეგად ფეხის ზედაპირული ვენები ფართოვდება და წარმოქმნის წაგრძელებულ, დაკლაკნილ, მომწვანო-მოლურჯო ფერის ვარიკოზულ ვენებს. მკურნალობის გარეშე ვარიკოზი პროგრესირებს და შეიძლება გამოიწვიოს კანის ფერის ცვლილება, თრომბებისა და წყლულების წარმოქმნა.

ასაკთან ერთად მატულობს და ყველაზე ხშირად ქალებში გვხვდება

ვარიკოზი გვხვდება ზრდასრულთა დაახლოებით 20%-სა და 50 წელს გადაცილებულთა 50%-ში. 70 წელს გადაცილებულ პაციენტებში ვარიკოზის სიხშირე 70–80%-ს შეადგენს. ვინაიდან მაღალქუსლიანი ფეხსაცმლის ტარება და კონტრაცეპტიული აბების მიღება ვენებში სისხლის შეგუბებასა და თრომბის წარმოქმნას იწვევს, ვარიკოზი ყველაზე ხშირად ქალებში გვხვდება. ხანგრძლივი უმოძრაობა, ჭარბი წონა და გენეტიკური წინასწარგანწყობა ასევე ვარიკოზული დაავადების განმაპირობებელი ფაქტორებია.

ზაფხული ახლოვდება – დაიცავით თავი სიცხისგან!

ვარიკოზის მქონე ადამიანებში ფეხის ტკივილის სითბოთი შემსუბუქება ძალიან სახიფათოა. ახლა, როცა ზაფხულის თვეები დადგა, ისეთმა ჩვევებმა, როგორიცაა ზღვის სანაპიროზე ფეხების ქვიშაში საათობით ჩაფლვა ან თერმული წყაროების ცხელ წყალში დიდხანს ყოფნა სიცხით გაძლიერებული ვარიკოზული ტკივილის შესამსუბუქებლად, შეიძლება საშიში შედეგები გამოიწვიოს. გარდა ამისა, დიდხანს უმოძრაოდ ფეხზე დგომა და მაღალქუსლიანი ფეხსაცმლის ტარება უარყოფითად მოქმედებს ამ დაავადებაზე და შეიძლება პაციენტების ჩივილები და გართულებები გააძლიეროს.

მკურნალობის მეთოდი ვარიკოზის მდგომარეობის მიხედვით იცვლება

ვარიკოზს მკურნალობენ სხვადასხვა მეთოდით მისი ტიპის, ზომისა და გავრცელების მიხედვით. მკურნალობის მიზანია ჩივილების შემსუბუქება, გართულებების პრევენცია და გარეგნობის გაუმჯობესება. თუ ის დიდ დისკომფორტს არ იწვევს და სიმპტომები მინიმალურია, ექიმმა შეიძლება ცხოვრების წესის შეცვლა გირჩიოთ. თუმცა, ძლიერი ჩივილების, თრომბის ან კანის დაზიანების შემთხვევაში ის ყველაზე შესაფერის მკურნალობის მეთოდს შემოგთავაზებთ.

სკლეროთერაპიისას წამალი ვენაში შეჰყავთ და ანესთეზია საჭირო არ არის

ვარიკოზის სამკურნალოდ გამოყენებული სკლეროთერაპია ტარდება ადგილობრივი ანესთეზიით, საოპერაციოს პირობებში, ყოველგვარი განაკვეთის გარეშე, ულტრაბგერითი კონტროლით, ვენაში წამლის შეყვანით. ვარიკოზის არაქირურგიული მკურნალობის შემდეგ პაციენტს 2–3 საათიანი დასვენების შემდეგ შეუძლია ადგეს და სახლში წავიდეს. საკმარისია 3–4 დღის განმავლობაში კომპრესიული წინდების ტარება.

ქაფის მეთოდი ეფექტურია საშუალო ხარისხის ვარიკოზის დროს!

ეს იგივე მეთოდია, რაც სკლეროთერაპია. თუმცა ნივთიერება, რომელიც სკლეროთერაპიისა და მიკროსკლეროთერაპიის დროს სუფთა სახით შეჰყავთ, ამ მეთოდში ჰაერთან ერთად გამოიყენება. ჰაერთან რეაქციისას ნივთიერება ქაფისმაგვარ კონსისტენციას იძენს, ამიტომაც მას ქაფის მეთოდი ეწოდება. ის ძალიან ეფექტურია საშუალო და დიდი ვარიკოზული ვენების მკურნალობისას და ფართოდ გამოიყენება.

რადიოსიხშირული მეთოდი ანესთეზიით ტარდება

პაციენტს შეიძლება დასჭირდეს ღრმა და ხანმოკლე ანესთეზია. 6–8 საათის შემდეგ, ანესთეზიის ეფექტების შეფასების შემდეგ, პაციენტს შეუძლია სახლში წავიდეს. არ არსებობს ისეთი ნაკლოვანებები, როგორიცაა განაკვეთი, ნაკერები, წოლითი რეჟიმი, ნარკოზი ან შრომისუნარიანობის დაკარგვა. მკურნალობის შემდეგ პაციენტს შეუძლია სოციალური ცხოვრება იქიდან გააგრძელოს, სადაც შეაჩერა. მკურნალობის შემდეგ 1 კვირის განმავლობაში აუცილებელია კომპრესიული წინდების ტარება. ლაზერული აბლაციის დროს პროცედურა ულტრაბგერითი კონტროლით ტარდება. რადიოსიხშირული მეთოდისა და სამედიცინო წებოს გამოყენებასთან ერთად მისი გამოყენება შემცირდა. გარდა ამისა, კაპილარული ვარიკოზის სამკურნალოდ ჩვენი ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობისთვის შეიძლება საჭირო გახდეს ლაზერული და რადიოსიხშირული თერაპიაც.

• პაციენტს მკურნალობისას კომფორტს უქმნის

• პროცედურა რამდენიმე საათში სრულდება, პაციენტისთვის ანესთეზიის გარეშე.

• ვარიკოზის მკურნალობაში შესანიშნავ შედეგებს იძლევა.

• პაციენტს შეუძლია იმავე დღეს დაუბრუნდეს სამსახურსა და ყოველდღიურ ცხოვრებას.

• მკურნალობის შემდეგ კანზე ლაქა ან კვალი არ რჩება.

• პაციენტს შეუძლია ადგეს პროცედურის დასრულებიდან 30 წუთის შემდეგ.

• ნამკურნალევი ვენის მიდამოში მუდმივი გამკვრივება ან დაჭიმულობის შეგრძნება არ ჩნდება.

ვარიკოზისა და სისხლძარღვთა ქირურგია არის სამედიცინო სპეციალობა, რომელიც არტერიების, ვენებისა და ლიმფური სისტემის დარღვევების დიაგნოსტიკითა და მკურნალობით არის დაკავებული. მიუხედავად იმისა, რომ საზოგადოებაში მას ხშირად გულის ქირურგიაში ურევენ, ეს ორი სპეციალობა ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება. სისხლძარღვთა დაავადების სიმძიმის მიხედვით შეიძლება ჩატარდეს ღია ოპერაციები ან ნაკლებად ინვაზიური ჩარევები. სამკურნალო დაავადებების მაგალითებია ვარიკოზული ვენები, აორტის ანევრიზმები, პერიფერიული სისხლძარღვების დაავადება და თრომბები. ამ დაავადებების სამკურნალოდ ხშირად გამოყენებულ პროცედურებს შორისაა ანგიოპლასტიკა, სტენტირება, არტერიული ან ვენური შუნტირება და აორტის ანევრიზმის აღდგენა.

რა არის ვარიკოზისა და სისხლძარღვთა ქირურგია?

ვარიკოზისა და სისხლძარღვთა ქირურგია ფოკუსირებულია იმ დაავადებების დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზე, რომლებიც აზიანებს ორგანიზმის სხვადასხვა სისხლძარღვისგან შემდგარ სისხლძარღვთა სისტემას. ექიმებს, რომლებიც დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას ატარებენ, როგორც წესი, სისხლძარღვთა ქირურგებს უწოდებენ. სისხლძარღვთა ქირურგები არიან ექიმები, რომლებმაც განათლება მიიღეს და სპეციალიზაცია გაიარეს ბევრ სფეროში, მაგალითად ზოგად ქირურგიასა და ღია სისხლძარღვოვან ოპერაციებში. მკურნალობისას ქირურგიული ჩარევა ყოველთვის საჭირო არ არის. ზოგიერთ შემთხვევაში პაციენტის მდგომარეობის სამკურნალოდ შეიძლება საკმარისი იყოს ცხოვრების წესის შეცვლა და მედიკამენტური მკურნალობა.

რა დაავადებებს მკურნალობს ვარიკოზისა და სისხლძარღვთა ქირურგია?

სისხლძარღვთა ქირურგების მიერ ნამკურნალევი დაავადებებისთვის გამოიყენება ტერმინი სისხლძარღვთა დაავადებები. ეს ტერმინი მოიცავს ნებისმიერ მდგომარეობას, რომელიც აზიანებს არტერიებს, ვენებს, სისხლის მატარებელ წვრილ კაპილარებს და თეთრი სისხლის უჯრედების შემცველ ლიმფურ სისხლძარღვებს. სისხლძარღვთა დაავადებების ნაწილი სერიოზულად ემუქრება სიცოცხლეს და მათ სამკურნალოდ სხვადასხვა ინვაზიური ჩარევაა საჭირო. ქვემოთ მოცემულია მოკლე ინფორმაცია ყველაზე გავრცელებული ვარიკოზული და სისხლძარღვთა დაავადებების შესახებ:

• ვარიკოზული ვენები: ეს არის კანის ზედაპირის ქვეშ მდებარე ამობურცული, შეშუპებული და დაკლაკნილი სისხლძარღვები. ვარიკოზი ჯანმრთელობის პრობლემაა, რომელიც, როგორც წესი, სხეულის ქვედა ნაწილში ვითარდება. ლურჯი და იისფერი ამობურცულობები ძირითადად ფეხებზე, ტერფებსა და კოჭებზე ჩანს. ამ მდგომარეობამ შეიძლება ტკივილი ან ქავილი გამოიწვიოს. მართალია, პაციენტების უმეტესობისთვის ის სერიოზულ საფრთხეს არ წარმოადგენს, მაგრამ შემაწუხებელი გარეგნობის გამო პაციენტები შეიძლება მკურნალობას ეძებდნენ. დაავადების მიზეზებს შორისაა ასაკთან დაკავშირებით ვენების ელასტიურობის დაკარგვა; ქალებში ორსულობის, კონტრაცეპტიული აბების და მენოპაუზის დროს ჰორმონების დონის ცვლილებით გამოწვეული ვენის კედლების გაჭიმვა; ოჯახური ანამნეზი, ცხოვრების წესის ჩვევები, ქრონიკული ყაბზობა, მოწევა და ჭარბი წონა.

• თრომბები: თრომბი არის ნახევრად მყარი ან გელისებრი მასა, რომელიც არტერიებში ან ვენებში წარმოიქმნება. ვენებში წარმოქმნილმა თრომბებმა შეიძლება ფილტვის არტერიის ემბოლია გამოიწვიოს. თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის დამბლოკავმა თრომბებმა შეიძლება ინსულტი გამოიწვიოს, გულში კი – ინფარქტი. ორსულობა, სიმსუქნე, ხანდაზმული ასაკი, კიბო, ჰორმონული თერაპია, კონტრაცეპტიული აბების მიღება, მოწევა და უმოძრაობა ზრდის თრომბის განვითარების რისკს.

• აორტის ანევრიზმა: აორტის ანევრიზმები არის ბუშტისებრი ამობურცულობები, რომლებიც წარმოიქმნება აორტაში – მთავარ არტერიაში, რომელიც ჟანგბადით მდიდარ სისხლს ორგანიზმში ატარებს. ეს ამობურცულობები შეიძლება აორტის ნებისმიერ ადგილას წარმოიქმნას. ანევრიზმა ყველაზე ხშირად მუცლის აორტაში ვითარდება, აორტის იმ ნაწილის გასწვრივ, რომელიც მუცლის ღრუზე გადის. გულმკერდის აორტის ანევრიზმა წარმოიქმნება აორტის იმ ნაწილის გასწვრივ, რომელიც გულმკერდის ღრუზე გადის. აორტის ანევრიზმა ზრდის აორტის კედლის შიდა შრის გახევის რისკს, რამაც შეიძლება სიცოცხლისთვის საშიში შინაგანი სისხლდენა გამოიწვიოს. ის შეიძლება განვითარდეს და გაიზარდოს ყოველგვარი სიმპტომის გარეშე. ამიტომ ადრეულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს.

• პერიფერიული არტერიების დაავადება: პერიფერიული არტერიების დაავადება გულ-სისხლძარღვთა დაავადების სახეობაა, რომელიც სისხლძარღვებს აზიანებს. მას ახასიათებს ფეხებისა და ხელების არტერიებში ცხიმისა და ქოლესტერინისგან შემდგარი ფოლაქების დაგროვება. ეს მდგომარეობა ასევე ცნობილია როგორც ათეროსკლეროზი. ფოლაქები გარედან მაგარია, შიგნიდან კი რბილი; მყარი ზედაპირი შეიძლება გაიბზაროს და თრომბოციტებს ამ მიდამოში თავმოყრის საშუალება მისცეს. ფოლაქების ირგვლივ შეიძლება თრომბები წარმოიქმნას, რაც არტერიებს კიდევ უფრო ავიწროებს. თუ თრომბები და ფოლაქები არტერიებს ავიწროებს ან ხშობს, სისხლი ვეღარ აღწევს ორგანოებსა და სხვა ქსოვილებს მათ გამოსაკვებად. შედეგად ქსოვილები ზიანდება, რაც საბოლოოდ შეიძლება განგრენით დასრულდეს. რისკ-ფაქტორებს შორისაა თამბაქოს ნაწარმის მოხმარება, დიაბეტი, ხანდაზმული ასაკი, ოჯახურ ანამნეზში გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, ჰიპერტენზია, ჰიპერქოლესტერინემია და სისხლის შედედების დარღვევები. პერიფერიული არტერიების დაავადების მქონე ადამიანებს ინფარქტის, ინსულტის, იშემიური შეტევის ან კორონარული არტერიების დაავადების განვითარების უფრო მაღალი ალბათობა აქვთ, ვიდრე ამ დაავადების არმქონეებს.

რა სიმპტომები ახასიათებს ვარიკოზულ და სისხლძარღვთა დაავადებებს?

სისხლძარღვთა დაავადებების ნაწილი მწვავედ ვითარდება და შეიძლება სიმპტომები არ ჰქონდეს. მეორე მხრივ, ზოგიერთმა ქრონიკულმა ან ნელა მიმდინარე დაავადებამ შეიძლება სხვადასხვა სიმპტომი გამოავლინოს. სიმპტომები განსხვავდება დაავადების ტიპისა და განვითარების ადგილის მიხედვით. ამიტომ სიმპტომების განზოგადება შეიძლება სწორი არ იყოს. ვარიკოზული და სისხლძარღვთა დაავადებების სიმპტომები დაავადებების მიხედვით შემდეგნაირად შეიძლება ჩამოითვალოს:

ვარიკოზული ვენების სიმპტომები:

• დაკლაკნილი, შეშუპებული, თოკისებრი, ლურჯ-იისფერი ვენები,

• ფეხის კუნთებში დაღლილობის, სიმძიმის ან დაბუჟების შეგრძნება, განსაკუთრებით ფიზიკური აქტივობის შემდეგ,

• ქავილი, ტკივილი, კუნთების კრუნჩხვა, ტერფებისა და კოჭების შეშუპება,

• კანის მოყავისფრო შეფერილობა,

• ვენური წყლულები (ჭრილობები).

თრომბის სიმპტომები:

• კრუნჩხვისებრი ტკივილი,

• შეშუპება,

• კანის ფერის ცვლილება,

• ხელებში ან ფეხებში ტემპერატურის მატება,

• სუნთქვის უეცარი შეკვრა,

• გულმკერდის მწვავე ტკივილი, რომელიც ჩასუნთქვა-ამოსუნთქვისას ძლიერდება,

• ხველა,

• ნახველში სისხლის გამოჩენა.

აორტის ანევრიზმის სიმპტომები:

• უეცარი თავბრუსხვევა და სისუსტის შეგრძნება,

• გულისცემის გახშირება,

• უეცრად განვითარებული ძლიერი ტკივილი გულმკერდში, მუცელსა და ზურგში,

• სუნთქვის გაძნელება და ქოშინი,

• ჩვეულებრივზე ადრე სისავსის შეგრძნება,

• ტკივილი იმ ადგილას, სადაც ანევრიზმა იზრდება,

• ტკივილი ან გაძნელება ყლაპვისას,

• ხელების, კისრისა და სახის შეშუპება.

პერიფერიული არტერიების დაავადების სიმპტომები:

• ტკივილი, კრუნჩხვა, დაბუჟება და დისკომფორტი ფეხებსა და თეძოებში,

• წვა და ტკივილი ტერფებსა და ფეხის თითებში, განსაკუთრებით ღამით, გაშოტილ მდგომარეობაში ან მოსვენებისას,

• ფეხის კანის ფერის ცვლილება,

• კანის ბზინვარება,

• მამაკაცებში ერექციული დისფუნქცია,

• ტერფებსა და ფეხებზე ღია ჭრილობები, რომლებიც არ შუშდება,

• კანისა და რბილი ქსოვილების უფრო ხშირი ინფექციები.

როგორ ისმება ვარიკოზული და სისხლძარღვთა დაავადებების დიაგნოზი?

ვარიკოზული და სისხლძარღვთა დაავადებების დიაგნოზი შეიძლება დაისვას სიმპტომებთან დაკავშირებული ჩივილების საფუძველზე ჩატარებული ფიზიკური გასინჯვით, სისხლის ანალიზებით, ვიზუალიზაციის მეთოდებით და სხვადასხვა ინვაზიური და არაინვაზიური მეთოდით. ზოგიერთი დაავადება სიმპტომებს არ იძლევა და შეიძლება შემთხვევით გამოვლინდეს რუტინული სამედიცინო შემოწმებისას. ამიტომ, განსაკუთრებით პოტენციურ რისკ-ჯგუფებში მყოფ ადამიანებს, რეკომენდებულია რეგულარულად მიმართონ ექიმს და გაიარონ რუტინული შემოწმებები. ქვემოთ მოცემულია ინფორმაცია დიაგნოსტიკის მეთოდების შესახებ თითოეული დაავადების მიხედვით:

• ვარიკოზული ვენების დიაგნოსტიკა: ვინაიდან ვენები კანის ზედაპირთან ახლოსაა და ადვილად ჩანს, დიაგნოზი, როგორც წესი, ფიზიკური გასინჯვისას ისმება. ვენების დეტალური გამოსახულების მისაღებად და გართულებების შესაფასებლად შეიძლება გამოყენებულ იქნას ულტრაბგერა – უსაფრთხო და უმტკივნეულო ვიზუალიზაციის მეთოდი.

• თრომბის დიაგნოსტიკა: სისხლის შედედების დარღვევაზე ეჭვის შემთხვევაში დიაგნოსტიკისთვის შეიძლება სხვადასხვა სისხლის ანალიზი დაინიშნოს. პროთრომბინის დროის ტესტი ტარდება იმის დასადგენად, თუ რამდენად სწრაფად იშედედება სისხლი. გარდა ამისა, ის ეხმარება სისხლის გამათხელებელი მედიკამენტების დოზის რეგულირებას, თუ ისინი გამოიყენება. აქტივირებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დროის ტესტი, ფიბრინოგენის ტესტი და სისხლის საერთო ანალიზი მსგავსი მიზნით გამოყენებული დიაგნოსტიკური ტესტებია.

• აორტის ანევრიზმის დიაგნოსტიკა: ბევრი ანევრიზმა სიმპტომების გარეშე ვითარდება. ანევრიზმები, როგორც წესი, რუტინული შემოწმების ან სკრინინგის დროს ვლინდება. თუ აორტის ანევრიზმის განვითარების ალბათობა მაღალია ან ანევრიზმის რაიმე სიმპტომი არსებობს, დიაგნოსტიკისთვის შეიძლება სხვადასხვა ვიზუალიზაციის ტესტი იქნას გამოყენებული. კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT), მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI), ანგიოგრაფია და ულტრაბგერა დიაგნოსტიკაში გამოყენებული ვიზუალიზაციის მეთოდებია.

• პერიფერიული არტერიების დაავადების დიაგნოსტიკა: ფიზიკური გასინჯვის, რისკ-ფაქტორების შეფასებისა და სამედიცინო ანამნეზის შეგროვების შემდეგ შეიძლება გამოყენებულ იქნას სიღრმისეული დიაგნოსტიკის მეთოდები. ეს არაინვაზიური მეთოდები ეხმარება სისხლძარღვებში განვითარებული დახშობის დიაგნოსტიკას. მათი მაგალითებია კოჭ-მხრის ინდექსი, პულსის მოცულობის რეგისტრაცია და სისხლძარღვთა ულტრაბგერა. არტერიებში დახშობის გამოსავლენად შეიძლება ჩატარდეს ინვაზიური კვლევაც, რომელსაც ანგიოგრაფია ეწოდება.

როგორ მკურნალობენ ვარიკოზულ და სისხლძარღვთა დაავადებებს?

მიუხედავად იმისა, რომ ადრეულ სტადიაზე დაავადებების სამკურნალოდ შეიძლება საკმარისი იყოს ცხოვრების წესის შეცვლა, მედიკამენტური მკურნალობა და ფიზიკური ვარჯიში, გვიან სტადიებზე შეიძლება საჭირო გახდეს მინიმალურად ინვაზიური და ქირურგიული ჩარევები. ვარიკოზული ვენების დასახურად შეიძლება გამოყენებულ იქნას აბლაცია, სისხლძარღვების გასახსნელად – ანგიოპლასტიკა და სტენტის ჩადგმა, დასუსტებული სისხლძარღვების გასამაგრებლად – სტენტ-გრაფტის ჩადგმა, ხოლო თრომბების დასაშლელად – თრომბოლიზური თერაპია. ღია სისხლძარღვთა ქირურგია სისხლძარღვთან პირდაპირი წვდომისა და ჩარევის შესაძლებლობას იძლევა. ქვემოთ მოცემულია ინფორმაცია მკურნალობის პროცედურების შესახებ თითოეული დაავადების მიხედვით:

• ვარიკოზული ვენების მკურნალობა: საწყისი სტადიის ვარიკოზის დროს შეიძლება რეკომენდებული იყოს ცხოვრების წესის შეცვლა და დამხმარე კომპრესიული წინდები. ვენაში შეიძლება შეიყვანონ ხსნარი, რომელიც ვენის კედლების ერთმანეთზე მიწებებას იწვევს. ამ პროცედურას სკლეროთერაპია ეწოდება; ამ ინექციის წყალობით ვენები ნაწიბუროვან ქსოვილად გარდაიქმნება და ქრება. ვარიკოზის ოპერაცია ტარდება იმ შემთხვევებში, როდესაც ქირურგები მას საჭიროდ მიიჩნევენ. მას ასევე ლიგირებისა და სტრიპინგის პროცედურას უწოდებენ. ვარიკოზის სამკურნალოდ სისხლძარღვთა ქირურგი სისხლის შეგუბების თავიდან ასაცილებლად დაზიანებულ ვენას კვანძავს (ლიგირება) და ვარიკოზის ხელახლა გაჩენის თავიდან ასაცილებლად შეიძლება ვენები ამოიღოს (სტრიპინგი). ვარიკოზის ოპერაცია მკურნალობის ფორმაა, რომელიც გართულებების თვალსაზრისით ყურადღებას მოითხოვს. შესაძლო გართულებებს შორისაა ინფექცია, ღრმა ვენების თრომბოზი, ნაწიბურები, კანის დამწვრობა და ნერვების დაზიანება.

• თრომბის მკურნალობა: ანტიკოაგულანტური მედიკამენტები, როგორც წესი, გამოიყენება მაშინ, როდესაც თრომბი მხოლოდ ერთ ვენაში ან არტერიაში წარმოიქმნა. ანტიკოაგულანტები ამცირებს სისხლის შედედების უნარს და ხელს უშლის ახალი თრომბების წარმოქმნას. თუმცა ეს მედიკამენტები აუცილებლად ექიმის რეკომენდაციით უნდა იქნას მიღებული. მათმა უკონტროლო მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს სხვადასხვა წამლისმიერი და საკვებთან ურთიერთქმედება ან სისხლდენის პრობლემები. ინსულტისა და მსგავსი გადაუდებელი შემთხვევებისას ქირურგებს შეუძლიათ თრომბები დაშალონ პროცედურით, რომელსაც თრომბოლიზური თერაპია ეწოდება.

• აორტის ანევრიზმის მკურნალობა: გაუხეთქავი აორტის ანევრიზმის ზრდის თავიდან ასაცილებლად შეიძლება დაინიშნოს მედიკამენტები, რომლებიც აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას, ამცირებს არტერიულ წნევას და აკონტროლებს ქოლესტერინს. გახევის რისკის მქონე დიდი ანევრიზმები შეიძლება ქირურგიულ ჩარევას საჭიროებდეს. ღია აღდგენითი ოპერაციისას ანევრიზმას აშორებენ და არტერიის აღსადგენად მის ადგილას გრაფტს – სპეციალურ მილისებრ ნაწილს – კერავენ. ეს ოპერაცია შეიძლება ჩატარდეს ანევრიზმის გასკდომის შემთხვევაშიც. ენდოვასკულარული აღდგენა მინიმალურად ინვაზიური პროცედურაა, რომელიც აორტის ანევრიზმების აღსადგენად გამოიყენება. პროცედურისას არტერიის გასამაგრებლად ან აღსადგენად კათეტერის საშუალებით გრაფტს ათავსებენ.

• პერიფერიული არტერიების დაავადების მკურნალობა: პერიფერიული არტერიების დაავადების მკურნალობას ორი ძირითადი მიზანი აქვს: გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების რისკის შემცირება და სიარულისას წარმოქმნილი ტკივილის შემსუბუქება. ამ ეტაპზე საჭიროა ცხოვრების წესის სხვადასხვა ცვლილება, მედიკამენტური მკურნალობა, მინიმალურად ინვაზიური და ქირურგიული მკურნალობა. ცხოვრების წესის ცვლილებებს შორისაა თამბაქოს ნაწარმზე უარის თქმა, ქოლესტერინის, ცხიმისა და ნატრიუმის დაბალი შემცველობის დიეტა, რეგულარული ვარჯიშის პროგრამა, სტრესის შემცირება და ისეთი დაავადებების მკურნალობა, როგორიცაა ჰიპერტენზია, ჰიპერქოლესტერინემია და დიაბეტი. მედიკამენტური მკურნალობა მოიცავს მაღალი წნევის, მაღალი ქოლესტერინის, დიაბეტის საწინააღმდეგო და ანტითრომბოზულ მედიკამენტებს, რომლებიც ექიმის რეკომენდაციით გამოიყენება. ამ მედიკამენტების სპეციალისტის კონსულტაციის გარეშე მიღება ძალიან სარისკოა. ძლიერი ტკივილისა და შეზღუდული მოძრაობის მქონე პერიფერიული არტერიების მძიმე დაავადების მქონე პაციენტებს შეიძლება ჩაუტარდეთ მინიმალურად ინვაზიური ან ქირურგიული მკურნალობა, როგორიცაა ანგიოპლასტიკა, სტენტირება, პერიფერიული არტერიების შუნტირება და ათერექტომია.

ხშირად დასმული კითხვები

რა მოხდება, თუ ფეხის ვარიკოზს არ უმკურნალეთ?

მკურნალობის გარეშე ვარიკოზმა შეიძლება გამოიწვიოს ღია ჭრილობები, სისხლდენა და კანის ფერის ცვლილება. მძიმე ვარიკოზი შეიძლება ქრონიკული ვენური უკმარისობის ნიშანი იყოს. ეს მდგომარეობა გავლენას ახდენს ვენების უნარზე, სისხლი გულისკენ გადატუმბონ. ვარიკოზის მქონე პაციენტებში თრომბის წარმოქმნის ალბათობა უფრო მაღალია. შესაძლო გართულებებს შორისაა ზედაპირული თრომბოფლებიტი, ღრმა ვენების თრომბოზი და ფილტვის არტერიის ემბოლია.

რამდენი დღე უნდა დარჩეთ საავადმყოფოში ვარიკოზის ოპერაციის შემდეგ?

ვარიკოზის ოპერაციის შემდეგ პაციენტებს შეუძლიათ სახლში წავიდნენ იმავე ან მომდევნო დღეს. თუმცა რამდენიმე დღით დასვენება აუცილებელია. გამოჯანმრთელების პერიოდი პაციენტების მიხედვით განსხვავდება. ამომწურავი ინფორმაციის მისაღებად პაციენტებს ურჩევენ, ოპერაციის ჩამტარებელ ქირურგს გაესაუბრონ.

როგორ გავიგოთ, გვაქვს თუ არა სისხლძარღვის დახშობა?

დახშობის მიდამოში შეიძლება გაჩნდეს ტკივილი ან დისკომფორტის შეგრძნება, შეშუპება და შეშუპებითი ცვლილებები, კანზე წითელი, ლურჯი და იისფერი ლაქები. ამ სიმპტომების გაჩენისას დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ სპეციალისტს. ექიმებს შეუძლიათ დიაგნოზის დასმა ისეთი ვიზუალიზაციის ტესტებით, როგორიცაა რენტგენი, და საჭირო მკურნალობის პროცედურის ჩატარება.

რომელი ექიმი მკურნალობს ფეხის სისხლძარღვებს?

სისხლძარღვთა ქირურგებს აქვთ ფართო ცოდნა სისხლძარღვოვანი პრობლემების ქირურგიული და მედიკამენტური მკურნალობის სფეროში. ისინი არიან ექიმები, რომლებმაც სამედიცინო ფაკულტეტის შემდეგ სისხლძარღვთა სფეროში სპეციალიზაცია გაიარეს და ამ დარგის პროფესიონალები გახდნენ.

სად იწვევს ტკივილს სისხლძარღვის დახშობა?

სისხლძარღვის დახშობა, როგორც წესი, ხელებსა და ფეხებში ვითარდება. მან შეიძლება ტკივილი გამოიწვიოს იმ მიდამოებში, სადაც დახშობა განვითარდა, და მიმდებარე ქსოვილებში.

რა ჩივილებს იწვევს სისხლძარღვის დახშობა?

სისხლძარღვის დახშობამ შეიძლება გამოიწვიოს ტკივილი და შეშუპება დახშობის მიდამოში, კანის ცვლილებები, უჯრედებისა და ქსოვილების კვდომა, ორგანოების დაზიანება და უკმარისობა, ასევე ისეთი მძიმე გართულებები, როგორიცაა ინფარქტი და ინსულტი.

როგორ გავიგოთ, არის თუ არა სისხლძარღვის დახშობა?

სისხლძარღვის დახშობა სამედიცინო პრობლემაა, რომლის დიაგნოზიც ექიმი-სპეციალისტის გასინჯვის შემდეგ ისმება. სიმპტომების გამოვლენისას ექიმს უნდა მიმართოთ.

იწვევს თუ არა სტრესი სისხლძარღვის დახშობას?

განმეორებითმა და ხანგრძლივმა სტრესმა შეიძლება სისხლძარღვის სტრუქტურის ცვლილება გამოიწვიოს. მან შეიძლება არტერიების გამკვრივება და დროთა განმავლობაში მათი დახშობა გამოიწვიოს.

ვარიკოზული და სისხლძარღვთა დაავადებები ასაკთან ერთად უფრო გავრცელებული ხდება. მაღალი რისკის ჯგუფში არიან ადამიანები, რომელთა ოჯახურ ანამნეზშიც სისხლძარღვთა და გულის დაავადებებია, ორსული ქალები, მაღალი ქოლესტერინისა და არტერიული წნევის მქონე პაციენტები. არაჯანსაღმა ცხოვრების წესმაც შეიძლება სისხლძარღვოვანი პრობლემები გამოიწვიოს. დაავადებები ყოველთვის არ იძლევა სიმპტომებს და შეიძლება მწვავედ განვითარდეს. ამიტომ რეკომენდებულია არ უგულებელყოთ შემოწმებები, ჩამოიყალიბოთ ჯანსაღი ცხოვრების ჩვევები, ივარჯიშოთ და გაეცნოთ შესაძლო სიმპტომებს.