თუ სიგარეტს ეწევით, შარდის ბუშტის კიბოს განვითარების რისკი მაღალია!

შარდის ბუშტის კიბო მამაკაცებში პროსტატის კიბოს შემდეგ ყველაზე ხშირად შემხვედრ კიბოს ტიპებს შორისაა. ძირითადად სიგარეტის მოწევით გამოწვეული ეს კიბო პირველ სიმპტომად ტკივილიან და სისხლიან შარდვას იჩენს. ადრეული დიაგნოზი დიდ მნიშვნელობას იძენს. შარდის ბუშტის კიბოს შესახებ, რაც უნდა იცოდეთ, Hisar Hospital Intercontinental-ის უროლოგიის განყოფილების ექსპერტებს ვესაუბრეთ.

შარდში სისხლი და წვა დაავადების პირველი სიმპტომია!

შარდის ბუშტის კიბოს ყველაზე ხშირ სიმპტომთა შორის უმტკივნეულო სისხლდენა შარდში პირველ ადგილზეა. შარდში სისხლდენა, როგორც პირველი სიმპტომი, პაციენტების დაახლოებით %85-ში გვხვდება. სისხლდენა თითქმის ყოველთვის წყვეტილად ან პერიოდულად ვლინდება. თუ პაციენტს თვალით დასანახი სისხლდენა არ აქვს, შარდის ანალიზით მიკროსკოპულ დონეზე სისხლდენა შეიძლება გამოვლინდეს.

ხშირი შარდვა, შეზღუდვის შეგრძნება და შარდვისას წვა ერთად მეორე ყველაზე ხშირი მიმართვის ფორმაა. შარდის ბუშტის კიბოს სხვა სიმპტომებსა და ნიშნებს შორის შეიძლება ჩაითვალოს შარდსაწვეთის დაბლოკვის გამო გამოწვეული წელის ტკივილი, რომელიც თირკმელს შარდის ბუშტს უკავშირებს, ფეხების შეშუპება და მუცლის არეში მასა. ძალიან იშვიათად პაციენტები მიმართვისას დაავადების მოწინავე სიმპტომებით შეიძლება მივიდნენ: წონის დაკლება, მუცლის ტკივილი ან ძვლის ტკივილი.

კიბოს რისკი ასაკთან ერთად იზრდება

შარდის ბუშტის კიბო ნებისმიერ ასაკში შეიძლება გამოვლინდეს, ბავშვობის პერიოდის ჩათვლით, თუმცა, როგორც წესი, საშუალო და მოწინავე ასაკის დაავადებაა. შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოზის საშუალო ასაკი მამაკაცებში 69, ქალებში კი 71 წელია. შარდის ბუშტის კიბოს სიხშირე პირდაპირ პროპორციულად იზრდება ასაკთან ერთად.

მიუხედავად იმისა, რომ გენეტიკური ფაქტორი მნიშვნელოვანია, გარემო ფაქტორი უფრო მეტად მოქმედებს

პიროვნებას შარდის ბუშტის კიბოთი დაავადებისთვის მრავალი რისკის ფაქტორი აქვს. ამ თვალსაზრისით გენეტიკურ წინასწარგანწყობას მნიშვნელოვანი როლი შეიძლება ჰქონდეს, რადგან ოჯახში შარდის ბუშტის კიბოს მქონე პირები მეტ რისკში არიან. შარდის ბუშტის კიბოს განვითარებასა და პროგრესირებაში როლის მქონედ მიჩნეული გარემო რისკის ფაქტორებია;

ხანგრძლივი სიგარეტის მოხმარება

პროფესიული (ინდუსტრიული) ქიმიური ნივთიერებებისადმი ექსპოზიცია (საღებავი, ტექსტილი, ალუმინი, ტყავი, ნავთობის მრეწველობა)

ქრონიკული პარაზიტული, ბაქტერიული, სოკოვანი და ვირუსული ინფექციები

შარდის ბუშტში ქვები ან უცხო სხეულები

ქიმიოთერაპია, რადიოთერაპია და მსგავსი სამკურნალო მეთოდები

სიგარეტი ზრდის დაავადების პროგრესირებისა და რეციდივის რისკს

სიგარეტი შარდის ბუშტის კიბოში ცნობილი ყველაზე მნიშვნელოვანი გარემო რისკის ფაქტორია. მწეველებში შარდის ბუშტის კიბოს განვითარების სიხშირე არამწეველებთან შედარებით 4-ჯერ მეტია. რისკი პროპორციულია მოწეული სიგარეტების რაოდენობის, მოწევის ხანგრძლივობისა და კვამლის ჩასუნთქვის ინტენსივობის. შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოზის დადგენის შემდეგ სიგარეტის მოწევის შეუწყვეტლობა აუარესებს კლინიკურ მიმდინარეობასა და შედეგს დაავადების საწყის ეტაპზე, კუნთოვან ქსოვილში არ გავრცელებული შარდის ბუშტის კიბოს შემთხვევაში. სიგარეტის მოწევის გაგრძელება ასევე ზრდის დაავადების რეციდივის რისკს. რაც უფრო მეტ სიგარეტს მოვწევთ, მით უფრო იზრდება შარდის ბუშტის კიბოს აგრესიულობა, კუნთოვან ქსოვილში გავრცელება, რეციდივი და პროგრესირება. სიგარეტის მოხმარება ასევე ამცირებს შარდის ბუშტში შეყვანილი ქიმიოთერაპიისა და BCG იმუნოთერაპიის ეფექტს, რომლებიც შარდის ბუშტის კიბოს მკურნალობაში გამოიყენება. საბოლოო ჯამში, შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოზის დადგენისას, სიგარეტის მოწევის შეწყვეტას მნიშვნელოვანი როლი აქვს დაავადებასთან ბრძოლაში.

დაავადების დიაგნოზი დიაგნოსტიკური მეთოდებით განისაზღვრება

შარდის ანალიზის შედეგად შარდში სისხლდენის დადგენის შემდეგ, დიაგნოზისთვის მნიშვნელოვანი მონაცემები მიიღება ისეთი რადიოლოგიური მეთოდების გამოყენებით, როგორიცაა ულტრაბგერითი გამოკვლევა, კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახვა.

შარდში უჯრედების შესწავლაზე დაფუძნებულმა შარდის ციტოლოგიამ შეიძლება მონაცემები მოგვცეს დაავადების ხარისხზე, თუმცა ეს საბოლოო დიაგნოზისთვის ყოველთვის არ არის საკმარისი.

დიაგნოზისა და მკურნალობისთვის ქირურგიული ჩარევა აუცილებელია!

შარდის ბუშტის კიბოს ეჭვის არსებობისას ამ ეტაპზე ჩასატარებელია სისტოსკოპია. სისტოსკოპია არის შარდსაწვეთის გავლით, ანესთეზიის ქვეშ, ტელესკოპის მსგავსი განათებული ინსტრუმენტით შარდსაწვეთისა და შარდის ბუშტის გამოკვლევის პროცედურა. სისტოსკოპიით, როდესაც კიბო ან კიბოს ეჭვის გამომწვევი წარმონაქმნი ჩანს, ის აიღება ბიოფსიისთვის შესაფერისი, ასევე საჭრელი თვისებების მქონე ტრანსურეთრალური რეზექციით (TUR), რომელსაც დახურული მეთოდი ეწოდება. აღებული ქსოვილები პათოლოგიურ გამოკვლევაზე იგზავნება. ამით ერთდროულად დიაგნოზიც და მკურნალობაც სრულდება. პათოლოგის შეფასების შედეგად განისაზღვრება კიბოს საბოლოო დიაგნოზი და მისი მახასიათებლები. კიბოს სტადია და ხარისხი მიუთითებს იმაზე, თუ რა სიჩქარით შეიძლება განვითარდეს დაავადება.

მკურნალობა განისაზღვრება პაციენტის დაავადების სტადიის მიხედვით

თუ კიბო კუნთოვან ქსოვილში არ გავრცელებულა, ხდება რისკის კლასიფიკაცია დაბალი, საშუალო და მაღალი რისკის მიხედვით და შესაბამისად განისაზღვრება მკურნალობის გეგმა. დამატებითი მკურნალობა ტარდება შარდის ბუშტში ქიმიოთერაპიის ან ბიოლოგიური ინდუქტორი იმუნოთერაპიის სახით. ამ პაციენტებში მკურნალობის მიზანია დაავადების რეციდივისა და პროგრესირების შეჩერება. ჩატარებული მკურნალობის ეფექტურობის დასადგენად, 3 თვის შემდეგ ხელახლა სისტოსკოპიით გამოკვლევა აუცილებელია.