რა არის ქოჰი? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?

ქოჰი, რომელიც ყოველ მე-5 ზრდასრულში გვხვდება 40 წლის ზემოთ, არის სერიოზული ფილტვის დაავადება, რომელიც მოითხოვს ზუსტი ინფორმაციის ქონას ქოჰის მკურნალობის შესახებ. ეს დარღვევა, რომელიც ვითარდება მწეველთა დაახლოებით 20-25%-ში, ფარულად მიმდინარეობს. ამიტომ, დიდი მნიშვნელობა აქვს ქოჰის სიმპტომების, გამომწვევი მიზეზების და ქოჰის დაავადების მკურნალობის ვარიანტების გააზრებას. ამ სტატიაში გასაგები ენით განვიხილავთ ყველაფერს, რაც უნდა იცოდეთ, დაწყებული კითხვიდან - არსებობს თუ არა ქოჰის მკურნალობა - დამთავრებული ქოჰის შეტევის მკურნალობის მეთოდებამდე.

რა არის ქოჰი?

ქოჰი არის ფილტვის დაავადება, რომლის დროსაც თქვენს ფილტვებში შესული ჰაერი თავისუფლად ვეღარ გამოდის გარეთ. ეს დარღვევა, რომელიც წარმოადგენს ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადების აკრონიმს, იწვევს სასუნთქი გზების შევიწროებასა და ობსტრუქციას. ეს დაავადება, რომელიც აღინიშნება ყოველ ათ ზრდასრულში ორ ადამიანში, ხოლო მწეველებში - ყოველ ოთხში ერთში, რეალურად მოსალოდნელზე ბევრად გავრცელებულია.

დაავადება, როგორც წესი, ჩნდება ორი ძირითადი მდგომარეობის ერთდროული არსებობის შედეგად. ფილტვის ქსოვილის ზოგიერთ ნაწილში ვითარდება დაზიანება, ლორწო ახშობს სასუნთქ გზებს და იწყება სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსის ანთება. ეს პროცესები ერთად სულ უფრო ართულებს სუნთქვას.

სხვაობა ქრონიკულ ბრონქიტსა და ემფიზემას შორის

ქოჰის ორი ძირითადი ფორმა არსებობს და თითოეული მათგანი ფილტვებზე სხვადასხვანაირად მოქმედებს. ქრონიკული ბრონქიტი არის ალვეოლებისკენ მიმავალი სასუნთქი გზების, ე.წ. ბრონქების, ანთება და შევიწროება. დიაგნოზი ქრონიკული ბრონქიტი ეძლევათ იმ პირებს, რომლებსაც ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში, ყოველწლიურად მინიმუმ სამი თვის განმავლობაში აღენიშნებათ ნახველის გამოყოფა.

ამ შემთხვევაში ბრონქები სამუდამოდ ინთება, სივდება და გამოყოფს ჭარბი რაოდენობის სქელ ლორწოს. ლორწოს დაგროვება მექანიკურად აწროვებს სასუნთქ გზებს და ართულებს სუნთქვას.

ამის საპირისპიროდ, ემფიზემა ვითარდება ფილტვებში არსებული ჰაერის ტომსიკების (ალვეოლების) დაზიანებით. ეს მიკროსკოპული ბუშტები, სადაც ხდება ჟანგბადის ცვლა, იხევა და გარდაიქმნება დიდ, ფუნქციას მოკლებულ ღრუებად. ეს ტომსიკები, რომლებსაც ნორმაში ელასტიური სტრუქტურა აქვთ, კარგავენ ელასტიურობას და ფილტვებში ჰაერი იჭედება.

შედეგად, თქვენი ფილტვები ვეღარ ახერხებს შიგნით შემოწოვილი დაბინძურებული ჰაერის გარეთ ამოსუნთქვას. ემფიზემა უფრო მძimედ მიმდინარეობს, ვიდრე ქრონიკული ბრონქიტი და დაუტოვებელი მკურნალობის შემთხვევაში, ქრონიკული ბრონქიტი დროთა განმავლობაში შეიძლება ემფიზემაში გადაიზარდოს.

ქოჰის გავლენა ორგანიზმზე

ქოჰი უარყოფითად მოქმედებს არა მხოლოდ თქვენს ფილტვებზე, არამედ მთელ ორგანიზმზე. დაავადება ართულებს სუნთქვას და სერიოზულ პრობლემებს ქმნის ყოველდღიური აქტივობების შესრულებისას. ისეთი მარტივი მოძრაობებიც კი, როგორიცაა სიარული ან კიბეზე ასვლა, შეიძლება დამღლელი იყოს.

მომავალ პერიოდში ჩნდება მსტვინავი სუნთქვისა და ადვილად დაღლის სიმპტომები. ფილტვის არტერიებში შესაძლებელია განვითარდეს მაღალი წნევა, რაც ზეწოლას ახდენს გულის მარჯვენა პარკუჭზე. შესაძლოა დაემატოს გულის უკმარისობის ნიშნებიც, როგორიცაა ფეხების შეშუპება და კისრის ვენების გამორჩევა.

გარდა ამისა, ქოჰით დაავადებულები უფრო მიდრეკილნი არიან დამატებითი ჯანმრთელობის პრობლემებისკენ, როგორიცაა დიაბეტი, ოსტეოპოროზი, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და კუნთების ანთება. სწორედ ამიტომ, ადრეული დიაგნოსტიკა და ქოჰის დაავადების მკურნალობა დიდ მნიშვნელობას ატარებს.

რა არის ქოჰის სიმპტომები?

ქოჰის სიმპტომები, როგორც წესი, არ ვლინდება მანამ, სანამ თქვენს ფილტვებს სერიოზული ზიანი არ მიადგება. დაავადების ფარული მიმდინარეობის გამო, ბევრი ადამიანი სიმპტომებს დაბერების ბუნებრივ შედეგად მიიჩნევს და აყოვნებს ექიმთან მიმართვას.

ადრეული პერიოდის სიმპტომები

დაავადების საწყის ეტაპზე ვლინდება ხველა და ნახველის გამოყოფა, რომლებიც უფრო გამოხატულია დილით. ნახველი, როგორც წესი, თეთრი ფერის, წებოვანი და სქელია. ბევრი პაციენტი ამ მდგომარეობას „მწეველის ხველას“ უწოდებს და ნორმალურად თვლის.

თუ ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში, ყოველწლიურად მინიმუმ სამი თვის განმავლობაში გაქვთ ნახველის გამოყოფა, ეს შეიძლება იყოს ქრონიკული ბრონქიტის ნიშანი. ახალგაზრდებში ფილტვის საკმარისი მოცულობის გამო, ყოველდღიური ცხოვრება ამ სიმპტომების გამო ნეგატიურად არ იცვლება. თუმცა, ზოგჯერ წარმოქმნილი მსუბუქი ხველა და ქოშინი აუცილებლად სერიოზულად უნდა იქნას აღქმული.

ფიზიკური აქტივობების დროს ქოშინის განცდა ადრეული პერიოდის მნიშვნელოვანი ნიშანია. სუნთქვის ეს უკმარისობა, რომელიც იგრძნობა კიბეზე ასვლისას ან ფერდობზე ასვლისას, დაავადების პროგრესირებასთან ერთად შეიძლება გართულდეს თუნდაც სწორ ზედაპირზე სიარულის დროს.

თუ მოწევა გაგრძელდა და დაავადება პროგრესირებს, ხველა ძლიერდება, ნახველის რაოდენობა თანდათან იზრდება. პაციენტები იწყებენ ნახველის ამოხველებას დღისების განმავლობაში და ზოგჯერ შეიძლება განვითარდეს იმდენად ძლიერი ხველა, რომ ჰაერის უკმარისობამ გამოიწვიოს დახჩობის შეგრძნება.

გვიანი სტადიის ქოჰის სიმპტომები

გვიან სტადიებზე ქოშინი ყოველდღიურ პრობლემად იქცევა. იზრდება გულმკერდის არეში შებოჭილობის შეგრძნების, მსტვინავი სუნთქვისა და ზოგადი სისუსტის სიმპტომები. მატულობს სასუნთქი გზების ინფექციებისადმი მიდრეკილება და ამ ინფექციების განკურნების პროცესი ჩვეულებრივზე ხანგრძლივია.

თქვენს ორგანიზმში ჟანგბადის დონის დაქვეითებით შეიძლება განვითარდეს ტუჩების, ფრჩხილების და ენის გარშემო გალურჯება. ამ მდგომარეობას, რომელსაც ციანოზი ეწოდება, სისხლში ჟანგბადის ნაკლებობის სერიოზული მაჩვენებელია. კოჭებსა და ფეხებზე შეშუპების წარმოქმნა შესაძლოა მიუთითებდეს გულის უკმარისობის დამატებაზე.

ბოლო სტადიაზე მწვავე და მუდმივი ქოშინი შეინიშნება დასვენების დროსაც კი. ფილტვის ფუნქციების მნიშვნელოვანი შემცირების გამო, გიჭირთ ყოველდღიური აქტივობების შესრულება. წონის დაკლების, კუნთების ატროფიისა და მძიმე გამწვავებების გამო ჩნდება ხშირი ჰოსპიტალიზაციის აუცილებლობა.

სიმპტომები გამწვავების პერიოდში

ქოჰის გამწვავება ვლინდება ისეთი სიმპტომების გამოხატული მატებით, როგორიცაა ქოშინი, ხველა და ნახველი. ისეთი გამომწვევები, როგორიცაა ჰაერის დაბინძურება, ინფექცია და თამბაქოს კვამლი, შეიძლება გახდეს ამ კრიზისის მომენტი. გამწვავების დროს ნახველის რაოდენობა მნიშვნელოვნად იზრდება და მისი ფერი გამჭვირვალედან ან თეთრიდან ყვითელ ან მწვანე ფერში გადადის. ეს ცვლილება, როგორც წესი, მიუთითებს ინფექციაზე. ქოშინის სწრაფი ზრდა გამწვავების ყველაზე მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია.

გულმკერდიდან მოსული მსტვინავი ან სტვენის ხმა უფრო თვალსაჩინო ხდება, მატულობს ზოგადი სისუსტე და დაღლილობა ორგანიზმში. ტემპერატურის მატება მიუთითებს ინფექციის თანმხლებ პროცესზე. მძიმე შემთხვევებში შეიძლება განვითარდეს ცნობიერების დაბინდვა, ძლიერი ძილიანობა ან დაბნეულობა. ეს სიმპტომები მიუთითებს სისხლში ჟანგბადის შემცირებაზე და ნახშირორჟანგის მატებაზე და მოითხოვს გადაუდებელ ჩარევას.

ქოჰის გამომწვევი მიზეზები და რისკფაქტორები

დაავადების განვითარებაში მრავალი ფაქტორი თამაშობს როლს და ამ ფაქტორების ერთობლიობა მნიშვნელოვნად ზრდის რისკს. ქოჰის გამომწვევ მიზეზებს შორის შედის გარემო, გენეტიკური და ცხოვრების წესთან დაკავშირებული ფაქტორები.

მოწევა და თამბაქოს მოხმარება

ქოჰის შემთხვევების დაახლოებით 80-85%-ის მიზეზი არის ან მოწევა, ან მოწევის ზემოქმედება. დაავადება ვითარდება მწეველთა დაახლოებით 20-25%-ში. თუმცა, მძიმე მწეველთა შორისაც კი, მათ ცხოვრების მანძილზე 50%-ზე ნაკლებში ვითარდება ქოჰი. ეს მდგომარეობა აჩვენებს გენეტიკური ფაქტორებისა და ინდივიდუალური მგრძნობელობის მნიშვნელობას.

თუ მოწევას ადრეულ ასაკში დაიწყებთ და დიდი ხნის განმავლობაში დიდი რაოდენობით ეწევით, ეს იწვევს დაავადების უფრო მძიმე მიმდინარეობას. სიმპტომები ნელ-ნელა ვლინდება საშუალოდ 15-20 წლიანი პროცესის განმავლობაში. დაავადების პროგრესირების სიჩქარე შეიძლება შეიცვალოს იმის მიხედვით, თუ რამდენი ღერი სიგარეტი გაქვთ მოწეული დღეში.

პიპა, სიგარა, ჩილიმი და ელექტრონული სიგარეტი იწვევს იგივე ეფექტს. დადგენილია, რომ ელექტრონული სიგარეტი ასევე იწვევს ფილტვების დაზიანებასა და დაავადებას. პასიური მწეველობა ხელს უწყობს რესპირატორული სიმპტომებისა და ქოჰის განვითარებას. განსაკუთრებით ბავშვობის პერიოდში თამბაქოს კვამლის ზემოქმედებამ შეიძლება გაზარდოს თქვენი ქოჰის რისკი შემდგომ ასაკში.

პრენატალურ პერიოდში დედის მიერ მოწევა ქმნის რისკს, რადგან ის გავლენას ახდენს ფილტვების შიდა საშვილოსნო განვითარებასა და თქვენი იმუნური სისტემის ჩამოყალიბებაზე. მაშინაც კი, თუ შეწყვეტთ მოწევას, მათ, ვინც ადრე ეწეოდა და თავი დაანება, უნდა ახსოვდეთ ქოშინის სიმპტომების არსებობა.

გარემოსდაცვითი და პროფესიული ზემოქმედება

სამუშაო ადგილის გარემოში არსებული მტვერი და ქიმიური ნივთიერებები, ცუდად ნიავებადი სახლების სამზარეულოსა და გათბობის მიზნით გამოყენებული ორგანული საწვავით გამოწვეული შიდა ჰაერის დაბინძურება სხვა დამტკიცებული მიზეზებია. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, ყოველწლიურად 400 000 ადამიანი იღუპება ორგანული საწვავის კვამლის ზემოქმედებით გამოწვეული ქოჰის გამო.

რისკს ქმნის ისეთ პროფესიებში მუშაობა, როგორიცაა სამთო და მეტალურგიული მრეწველობა, სატრანსპორტო სექტორი, ხისა და ქაღალდის წარმოება, ცემენტის, მარცვლეულის და ტექსტილის ინდუსტრია. ისეთ ნივთიერებებთან ზემოქმედება, როგორიცაა ნახშირის მტვერი, სილიკა, ასბესტი, მეტალები და მეტალის კომპონენტები, არაორგანული მტვერი, იწვევს თქვენი ფილტვის ფუნქციების დაკარგვას.

დადგენილია, რომ ნახშირის მტვრის ზემოქმედება იწვევს FEV1-ის წლიურ 3 მლ დაკარგვას. დადგენილია, რომ მუშებში, რომლებიც ექვემდებარებიან სილიკის მტვერს, 1 წელიწადში FEV1 მცირდება 24 მლ-ით. ლიტერატურაში ქოჰის განვითარებაში მითითებულია პროფესიული ეტიოლოგია 30%-მდე სიხშირით.

გენეტიკური ფაქტორები და ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი

ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი არის მემკვიდრეობითი გენეტიკური დარღვევა, რომელიც შეიძლება მშობლებიდან შვილებს გადაეცეს. ამ შემთხვევაში ფილტვების დამცავი ცილის, სახელად AAT-ის დონე დაბალია. ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში თითოეულ ქვეყანაში დაახლოებით 100 000 ადამიანია დაზარალებული ამ მდგომარეობით.

ეს გენეტიკური დარღვევა, რომელიც საზოგადოებაში 1%-ში გვხვდება, შეიძლება იწვევდეს ემფიზემას მაშინაც კი, თუ სხვა რისკფაქტორები არ არსებობს. ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი შეადგენს ქოჰის შემთხვევების 1-3%-ს. ჰომოზიგოტური ფორმის Z ალელი იწვევს მძიმე დეფიციტს ადრეული დაწყების ემფიზემასთან ერთად (30-40 წლის ასაკში).

მსოფლიო მასშტაბით ვარაუდობენ, რომ 3 მილიონზე მეტ ადამიანს აქვს ალფა-1 ანტიტრიფსინის მძიმე დეფიციტთან დაკავშირებული ალელების კომბინაციები. როდესაც დეფიციტი არ არის დიაგნოსტირებული, პაციენტები ღებულობენ სტანდარტულ ქოჰის დაავადების მკურნალობას და მოკლებულნი არიან დაავადების მიმდინარეობის შემცვლელ თერაპიას.

ქოჰის დიაგნოსტიკის მეთოდები

დიაგნოსტიკური პროცესი იწყება იმ პირებში, რომლებსაც აქვთ რისკფაქტორების ზემოქმედება და აღენიშნებათ ქოჰის სიმპტომები. პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ხველა, ნახველი და ქოშინი, ექიმი ჯერ აფასებს თქვენს სამედიცინო წარსულს და ატარებს ფიზიკურ გასინჯვას. თუმცა, ზუსტი დიაგნოზისთვის აუცილებელია სუნთქვის ფუნქციური ტესტებით დადასტურება.

სპირომეტრიის ტესტი და ფილტვის ფუნქციური ტესტები

სპირომეტრიის ტესტი ქოჰის დიაგნოზის ოქროს სტანდარტია. ეს ტესტი ზომავს, თუ რამდენად კარგად მუშაობს თქვენი ფილტვები და ზუსტად ადგენს დაავადების არსებობას. ტესტის დროს გამოიყენება აპარატი, რომელსაც სპირომეტრი ექვემდებარება და გთხოვენ, რომ ცხვირზე სპეციალური აპარატით და მითითებით ისუნთქოთ პირით.

ჯერ ღრმად ისუნთქავთ და შეიკავებთ ჰაერს. შემდეგ აპარატის პირში მოთავსებასთან ერთად ძლიერად ამოსუნთქავთ შეკავებულ ჰაერს. ეს პროცესი მეორდება საშუალოდ 4-5-ჯერ და ტესტი მთავრდება 15-30 წუთში.

სპირომეტრიის ტესტი ზომავს ორ ძირითად მაჩვენებელს: FEV1 და FVC. FEV1 აჩვენებს ჰაერის იმ რაოდენობას, რომლის ძალისხმევით გარეთ გამოტანასაც ახერხებთ პირველ წამში. ხოლო FVC ადგენს ღრმა სუნთქვის შემდეგ გარეთ გამოშვებული ჰაერის ჯამურ მოცულობას. ყველაზე სანდო პარამეტრი არის FEV1 და სასუნთქი გზების ობსტრუქციის ხარისხი განისაზღვრება ამ მაჩვენებლით.

FEV1/FVC თანაფარდობის 70%-ზე ნაკლები ყოფნა მიჩნეულია ქოჰის დიაგნოზის ძირითად კრიტერიუმად. როდესაც ეს თანაფარდობა 88%-ზე დაბალია, იისმის დაავადების დიაგნოზი და FEV1-ის მიხედვით განისაზღვრება დაავადების სიმძიმე. გარდა ამისა, ტესტის შედეგები გამოიყენება ქოჰის დაავადების მკურნალობის გეგმის შესაქმნელად და დაავადების მონიტორინგისთვის.

სისხლის ანალიზები და ჟანგბადის დონის გაზომვა

არტერიული სისხლის აირების ანალიზი ამოწმებს სისხლში ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის დონეს. ეს ტესტი განსაკუთრებით აფასებს ფილტვების მუშაობის ეფექტურობას გვიან სტადიის პაციენტებში. ჟანგბადის სატურაციის გაზომვა იძლევა ინფორმაციას ჰიპოქსიის შესახებ და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ქოჰით პაციენტებში სუნთქვის უკმარისობის გამოვლენაში.

სისხლის აირების ტესტები ტარდება მაშინ, როდესაც FEV1 მნიშვნელობა არის 40%-ზე დაბალი, ოქსიმეტრიით გაზომილი ჟანგბადის სატურაცია არის 92% ან ნაკლები და ჩნდება სუნთქვის უკმარისობის კლინიკური ნიშნები. სრული სისხლის ანალიზი აფასებს ინფექციის მდგომარეობას.

ვიზუალიზაციის მეთოდები

გულმკერდის რენტგენი არის დამხმარე მეთოდი ქოჰის დიაგნოზში. რენტგენმა შეიძლება აჩვენოს ემფიზემით ან ბრონქიტით გამოწვეული განსხვავებები, თუმცა ის უფრო დამხმარეა ვიდრე დიაგნოსტიკური. მსუბუქი ქოჰის დროს რენტგენი შეიძლება იყოს ნორმალური.

როდესაც საჭიროა უფრო დეტალური გამოკვლევა, გამოიყენება კომპიუტერული ტომოგრაფია. მაღალი გარჩევადობის კტ დეტალურად აჩვენებს ფილტვის ქსოვილის სტრუქტურულ ცვლილებებს და აფასებს ფილტვის პარენქიმის დაზიანების გავრცელებას. კტ აკვირდება ემფიზემასთან დაკავშირებულ დაბალი სიმკვრივის უბნებს. ვიზუალიზაციის მეთოდები ასევე მონაწილეობს ისეთი გართულებების დიაგნოსტიკაში, როგორიცაა პნევმონია და პნევმოთორაქსი.

როგორ ტარდება ქოჰის მკურნალობა?

ქოჰი არის პრევენცირებადი და სამკურნალო დაავადება. მკურნალობას აქვს ორი ძირითადი მიზანი: სიმპტომების შემცირება და ცხოვრების ხარისხის ამაღლება, ასევე დაავადების პროგრესირების შენელება. თუმცა, არ არსებობს მკურნალობა, რომელიც მთლიანად აღმოფხვრის ქოჰს. წარმატებული მკურნალობისთვის საჭიროა თავი შეიკავოთ რისკფაქტორებისგან და რეგულარულად გამოიყენოთ მედიკამენტები.

მედიკამენტური მკურნალობა და ინჰალატორები

მკურნალობის პირველი მეთოდია ბრონქოდილატატორული მედიკამენტების გამოყენება, რომლებიც აფართოებენ ბრონქებს და ზრდიან ჟანგბადის მიღებას. ძირითადი სამკურნალო ღონისძიებებია მოწევისთვის თავის დანებება, მტვრიან და კვამლიან გარემოში არყოფნა. მოწევისთვის თავის დანებებისას სუნთქვის გზებსა და ფილტვებში დეგრადაციის სიმძიმე ნელდება.

ძირითადი მკურნალობა არის მედიკამენტები, რომლებიც ხსნიან შევიწროებულ სასუნთქ გზებს. მკურნალობის ფარგლებში ინიშნება ამოსახველებელი მედიკამენტები, ინფექციის წარმოქმნის შემთხვევაში – ანტიბიოტიკები. ინჰალაციის გზით გამოსაყენებელი მედიკამენტების დოზები ძალიან დაბალია. თუმცა, ვინაიდან მედიკამენტები უშუალოდ სუნთქვის გზებს აღწევს, მათი ეფექტი ძალიან ძლიერია. გვერდითი მოვლენები პრაქტიკულად არ აქვთ.

ინჰალაციური მედიკამენტები არ იწვევენ მიჩვევას, არ აზიანებენ კბილებს და ფილტვებს.

მკურნალობის ეფექტურობისთვის აუცილებელია სწორი მოწყობილობის შერჩევა და მისი რეგულარული გამოყენება. თუ მედიკამენტები რეგულარულად არ გამოიყენება, დაავადება პროგრესირებს და იზრდება ჰოსპიტალიზაცია.

ჟანგბადთერაპია

მძიმე ჰიპოქსემიის განვითარების მქონე პაციენტებში აუცილებელი ხდება ჟანგბადთერაპია. გრძელვადიანი ჟანგბადის მიღება დღეში მინიმუმ 15 საათის განმავლობაში ამ სტადიის პაციენტებში ამცირებს ქოშინის შეგრძნებას, ზრდის ცხოვრების ხარისხს და ახანგრძლივებს სიცოცხლის ხანგრძლივობას. ჟანგბადთერაპია გამოიყენება მხოლოდ გამწვავებით გამოწვეული ჰოსპიტალიზაციის დროს და გრძელვადიანად სახლში ჟანგბადის მისაღებად მძიმე ჰიპოქსემიის მქონე პირებში.

ფილტვების რეაბილიტაცია

რესპირატორული რეაბილიტაცია არის ერთადერთი სამკურნალო მეთოდი, რომელსაც შეუძლია დაარღვიოს მანკიერი წრე ისეთ პრობლემებში, როგორიცაა სუნთქვის გაძნელება, დაძაბულობა, უმოძრაობა. რეაბილიტაციის პროგრამა უნდა ჩატარდეს მინიმუმ 8 კვირის განმავლობაში, კვირაში ორჯერ ან სამჯერ, სულ 16-24 სესიის განმავლობაში.

რეაბილიტაციის პროგრამის საფუძველს წარმოადგენს პაციენტებისთვის ინდივიდუალური ფიზიკური სავარჯიშოებისა და სუნთქვითი ვარჯიშების სწავლება, ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის უზრუნველყოფა და შესაბამისი დიეტის ორგანიზება.

ქირურგიული მკურნალობის ვარიანტები

ქირურგიული მკურნალობის ვარიანტებს შორის შედის ფილტვის მოცულობის შემმცირებელი ქირურგია, ბულექტომია და ფილტვის გადანერგვა. ბოლო წლებში, განსაკუთრებით ემფიზემისა და ქრონიკული ბრონქიტის ფორმების მკურნალობა შესაძლებელია ბრონქოსკოპიური, მოცულობის შემმცირებელი მეთოდებით. ბრონქოსკოპით სუნთქვის გზებში შესვლით და სარქველების ან სპირალების განთავსებით მცირდება გაბერილი ფილტვების მოცულობა.

ქოჰის შეტევის მკურნალობა

მწვავე გამწვავების მკურნალობისას რეკომენდებულია ხანმოკლე მოქმედების ანტიკოლინერგიული საშუალებები ერთად ან ცალკე ხანმოკლე მოქმედების ინჰალაციურ ბეტა2-აგონისტებთან ერთად. სისტემურ კორტიკოსტეროიდებს შეუძლიათ გააუმჯობესონ ფილტვის ფუნქციები და შეкраćონ გამოჯანმრთელების პერიოდი. მკურნალობის ხანგრძლივობა არ უნდა იყოს 5-7 დღეზე მეტი. ნახველის პურულენციის მატებისას რეკომენდებულია ანტიბიოტიკების გამოყენება. ჟანგბადის სატურაცია უნდა ტიტრდებოდეს 88-92%-მდე.

ხშირად დასმული კითხვები ქოჰის შესახებ

არსებობს საკითხები, რომლებიც ხშირად აინტერესებთ პაციენტებსა და მათ ახლობლებს დაავადების შესახებ. ამ კითხვებზე გაცემული პასუხები გეხმარებათ სწორი მოლოდინების შექმნაში ქოჰის დაავადების მკურნალობის პროცესში.

რა ასაკიდან იწყება ქოჰი?

დაავადება, როგორც წესი, სიმპტომების გამოვლენას იწყებს 40 წლის შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ წყაროში აღნიშნულია, რომ ის შესამჩნევი ხდება 35 წლის შემდეგ, დიაგნოზირებულთა უმეტესობის ასაკი 50 წელს ზემოთ არის. ჩვენს ქვეყანაში 40 წლის ზემოთ ზრდასრულებში გამოვლენის სიხშირე არის 15-20%. ანუ ჩვენს საზოგადოებაში 40 წლის ზემოთ ყოველ 5 ადამიანიდან ერთს აქვს ქოჰი.

მოწევა იწვევს დაავადების წარმოქმნას დაახლოებით 20 წლის განმავლობაში დღეში ერთი კოლოფის მოწევის შემდეგ. თუ დღეში ერთ კოლოფზე მეტი სიგარეტი იწევა, ეს დრო კიდევ უფრო მცირდება. ხოლო იმ პირებში, რომლებსაც აქვთ გენეტიკური ფაქტორები – ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი, დაავადება შეიძლება ადრეულად დაიწყოს 30-40 წლის ასაკში.

იკურნება თუ არა ქოჰი?

ქოჰის განკურნება შეუძლებელია. თუმცა დაავადება პრევენცირებადი და სამკურნალოა. ფილტვებში წარმოქმნილი შეუქცევადი ფორმის ცვლილებების არცერთი ვარიანტით მკურნალობა არ არსებობს. მიუხედავად ამისა, ადრეულმა დიაგნოზმა და მოწევისთვის თავის დანებებამ შეიძლება შეაფერხოს დაავადების პროგრესირება.

როდესაც პაციენტი თავს ანებებს მოწევას, დაავადების მიმდინარეობაზე ეს დადებითად მოქმედებს. მოწევისთვის თავის დანებების შემდეგ მინიმუმ ორი თვის განმავლობაში სუნთქვის ფუნქციებში შეინიშნება 10%-იანი გაუმჯობესება. მედიკამენტების რეგულარული გამოყენებითა და ცხოვრების წესის შესაბამისი ცვლილებებით სიმპტომები მცირდება და თავიდან აცილებულია დაავადების გაუარესება.

გადამდებია თუ არა ქოჰი?

ქოჰი არ არის გადამდები. დაავადება ვითარდება თამბაქოს მოხმარების, პროფესიული და გარემოსდაცვითი ზემოქმედების, გენეტიკური ფაქტორების და სხვა მიზეზების გამო. რადგან ქოჰით პაციენტებს ხშირად აქვთ სასუნთქი გზების ინფექციები, ეს ინფექციები შეიძლება იყოს გადამდები. ამიტომ აუცილებელია ყურადღება მიექცეს ჰიგიენის წესებს და თავიდან იქნას აცილებული კონტაქტი დაავადებულ პირებთან.

რას უნდა მიაქციონ ყურადღება ქოჰით პაციენტებმა?

საჭიროა თავი აარიდოთ იმ გარემოს, სადაც ეწევიან, არის კვამლი, დაბინძურება და მტვერი. საკმაოდ მნიშვნელოვანია სითხის უხვად მიღება. რეკომენდებულია გრიპის ვაქცინისა და პნევმოკოკის ვაქცინის გაკეთება ყოველწლიურად. რეგულარული ვარჯიში უზრუნველყოფს კუნთების გაძლიერებას და ქოშინის შემცირებას.

საკვები უნდა მიიღოთ მცირე ოდენობით და ხშირად. თავი უნდა აარიდოთ შემწვარ საკვებს, გაზიან სასმელებს, ჭარბ მარს, რძის პროდუქტებსა და გადამუშავებულ ხორცს. იდეალურ წონაში ყოფნა ხელს უწყობს დაავადების უფრო მსუბუქ მიმდინარეობას.

მოკლედ ქოჰის შესახებ

მიუხედავად იმისა, რომ ქოჰი სერიოზული დაავადებაა, ის ეჭვგარეშეა პრევენცირებადი და კონტროლქვეშ მოსაყვანია. ეს დარღვევა, რომელიც აზიანებს 40 წლის ზემოთ ყოველ 5 ადამიანიდან ერთს, ვითარდება ძირითადად თამბაქოს მოხმარების გამო. ადრეული დიაგნოსტიკისთვის ყურადღება უნდა მიაქციოთ ხველის, ნახველისა და ქოშინის სიმპტომებს. სპირომეტრიის ტესტით ზუსტი დიაგნოზის დასმის შემდეგ, მედიკამენტების რეგულარული გამოყენება და ცხოვრების წესის შეცვლა ანელებს დაავადების პროგრესირებას.

მოწევისთვის თავის დანებება თქვენი პირველი ნაბიჯია. ინჰალაციური მედიკამენტების რეგულარული გამოყენება და ექიმის კონტროლის არგამოტოვება საშუალებას გაძლევთ წარმატებით იცხოვროთ დაავადებასთან ერთად. სერიოზულად მიიღეთ სიმპტომები და იმოქმედეთ დაგვიანებამდე.