ქალებში სიგარეტის მოხმარების ზრდასთან ერთად შარდბუშტის კიბოს შემთხვევებიც იზრდება!

მსოფლიოში ყველაზე ხშირად გავრცელებული მე-5 სახის კიბო – შარდბუშტის კიბოსთან დაკავშირებულ უცნობ და საინტერესო საკითხებზე ინფორმაცია მიაწოდეს Hisar Hospital Intercontinental-ის უროლოგიის განყოფილების სპეციალისტებმა.

სიგარეტის მომხმარებელ ქალთა რაოდენობის ზრდასთან ერთად შარდბუშტის კიბოთი დაავადებულ ქალთა რაოდენობაც იზრდება!

უროეპითელიუმიდან – თირკმლიდან შარდბუშტამდე შარდის სისტემის შიდა ზედაპირის მომფენი ეპითელიუმიდან წარმოშობილი შარდბუშტის სიმსივნეების წარმოქმნის ყველაზე მნიშვნელოვანი მიზეზი სიგარეტის მოხმარებაა. სიგარეტში არსებული ნიკოტინის გარდა, გარკვეული ქიმიური ნივთიერებები (ძირითადად არილამინები ეწოდება) შარდში გამოიყოფა და შარდის გამოყოფისას დიდხანს ეხება უროეპითელიუმს, რაც ეპითელიუმში დაზიანებებს იწვევს. შარდბუშტის კიბოს განვითარების რისკი პირდაპირ კავშირშია სიგარეტის მოწევის ხანგრძლივობასთან და ბავშვობაში სიგარეტის კვამლთან კონტაქტთან. შარდბუშტის სიმსივნე სიგარეტის არმწეველებშიც შეიძლება გამოვლინდეს, თუმცა მათში რისკი მწეველებთან შედარებით დაბალია. მამაკაცებში ის ქალებთან შედარებით 4-ჯერ უფრო ხშირად გვხვდება. თუმცა დღეს, სიგარეტის მომხმარებელ ქალთა რაოდენობის ზრდასთან ერთად, ქალებში ამ სახის კიბოს გავრცელების სიხშირეც იზრდება.

შარდსასქესო გზების ხშირად განმეორებად ინფექციებზე მეტად გარემოს დაბინძურებას შეეშინდით!

მწეველებში უფრო ხშირად გვხვდება შარდბუშტის კიბო, რომლის გამომწვევი მთავარი მიზეზებიდან ერთ-ერთი გარემოს დაბინძურებაცაა. გენეტიკურად სიმსივნის სუპრესორულ გენებში არსებული დეფიციტები აჩქარებს შარდბუშტის კიბოს განვითარებას და ხდის ამ სიმსივნეებს უფრო აგრესიულს. ხშირად განმეორებადი და ქრონიკული, ე.წ. შარდის ინფექციების მქონე ადამიანებში შეიძლება განვითარდეს ბრტყელუჯრედოვანი კიბო. თუმცა, ჩვეულებრივ, წელიწადში რამდენჯერმე განმეორებადი შარდსასქესო გზების ინფექციების მქონე ადამიანებში შარდბუშტის სიმსივნე წარმოიქმნება, ეს სწორი არ არის. შარდბუშტში დიდი ხნის განმავლობაში არსებული კენჭის მქონე, მოუვლელი, მკურნალობის გარეშე დარჩენილ პაციენტებში შეიძლება სიმსივნე განვითარდეს. ხოლო წელიწადში რამდენჯერმე შესაძლო მარტივი ცისტიტები შარდბუშტის სიმსივნეს არ იწვევს.

თუ ამ სიმპტომები გაქვთ, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს

შარდბუშტის სიმსივნის ყველაზე მნიშვნელოვანი სიმპტომი, როგორც წესი, შარდში თვალით შესამჩნევი სისხლდენაა. ის შეიძლება ჩვეულ გამოკვლევებზე, შარდის ანალიზშიც გამოვლინდეს. შარდში სისხლდენა შეიძლება მალევე გაივლოს. პაციენტმა შეიძლება ‘სისხლდენა გამივიდა’ თქვას და ამას სერიოზულად არ მიიღოს. ეს სისხლდენები 6 თვის ან ერთი წლის შემდეგ, ერთი დღის ან ნახევარი დღის განმავლობაში შეიძლება განმეორდეს. ამასობაში ცისტიტის მსგავსი სიმპტომები, ხშირი შარდვა, შარდვისას წვა და სხვა ჩივილები შარდბუშტის კუნთებზე მოქმედებს და სიმსივნის სიმპტომებს შეიძლება გამოავლენს. ადრეული დიაგნოზის დასმისთვის 40 წელზე უფროსი ასაკის ყველა ადამიანმა წელიწადში 2-ჯერ უნდა჻ ჩაიტაროს შარდის ანალიზი. ამასთან, პაციენტს ჩივილები რომ არ ჰქონდეს, მაინც სასარგებლოა, წელიწადში ერთხელ შარდსასქესო სისტემის ულტრასონოგრაფია გაიკეთოს, რომელსაც პატარა სიმსივნეების გამოვლენაც შეუძლია.

შარდბუშტის კიბოს დიაგნოსტიკაში ყველაზე მნიშვნელოვანი დამხმარე: ცისტოსკოპია…

რადიოლოგიაში მიღწეული განვითარებით ულტრასონოგრაფია, განსაკუთრებით 3 სანტიმეტრზე მეტი ზომის სიმსივნეებს მაღალი ალბათობით აღმოაჩენს. თუმცა ეჭვიან ან გამორჩენის ალბათობის მქონე შემთხვევებში, როცა შარდში სისხლდენაა, ხოლო ულტრასონოგრაფიით გამოსახულების მიღება ვერ ხერხდება, ყველაზე ზუსტი და საიმედო დიაგნოზი შეიძლება დაისვას ‘ცისტოსკოპიის’ მეშვეობით – მეთოდით, რომლის დროსაც შარდბუშტი წყლით ივსება და მისი შიდა ზედაპირები განათებული ინსტრუმენტის დახმარებით იკვლევა.

შარდბუშტის სიმსივნეები როგორ მკურნალდება? ერთადერთი მკურნალობის მეთოდი ქირურგიაა?

პირველადი დიაგნოზის დასმისა და ბიოფსიის ჩასატარებლად ქირურგიული მეთოდით, TUR-ით (Trans Urethral Resection), სასქესო ორგანოში არსებული შარდსადენის მეშვეობით შარდბუშტში შედიან და ენდოსკოპიურად ჭრიან შარდბუშტის შიგნით არსებულ სიმსივნეს, რასაც პათოლოგიაში უგზავნიან. ეს პროცედურა გვაძლევს ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რამდენად ღრმად შეაღწია სიმსივნემ შარდბუშტის შრეებში და რამდენად აგრესიულია იგი. ეს ინფორმაცია საწყისი ეტაპისთვის საკმარისია. ზედაპირული შარდბუშტის სიმსივნეების შემთხვევაში, ანუ იმ სიმსივნეებში, რომლებიც შარდბუშტის კუნთოვან ქსოვილში არ შეღწეულა, TUR-ით მასალის აღება საკმარისია. განმეორების თავიდან ასაცილებლად ზოგიერთ შემთხვევაში შარდბუშტში მედიკამენტურ შეყვანას ვატარებთ. თუ აღებულ მასალაში სიმსივნე შარდბუშტის კუნთოვან ქსოვილში შეღწეულია, მაშინ სიმსივნის სტადიის მიხედვით ვატარებთ ოპერაციას, რომლის დროსაც შარდბუშტი მთლიანად ამოიკვეთება და შარდის გამოსაყოფად მისი ერთი ბოლო გარე პარკით გამოიყვანება, ან ახალი შარდბუშტი იქმნება. ზოგიერთ შემთხვევაში, ქიმიოთერაპიასთან კომბინირებული რადიოთერაპიის ვარიანტებიც შარდბუშტის სიმსივნეების მკურნალობაში ეფექტური მეთოდებია.

შარდბუშტის სიმსივნეები შეიძლება განმეორდეს. ამიტომ ნუ გააცდენთ კონტროლებს!

ზედაპირული შარდბუშტის სიმსივნეები, ანუ შარდბუშტის კუნთოვან ქსოვილში მყოფი სიმსივნეები, ხუთი წლის განმავლობაში სიმსივნის სტადიისა და დიფერენციაციის ხარისხის პროპორციულად 70%-ის ტოლი განმეორების რისკით ხასიათდება. ქიმიოთერაპიით ან იმუნოთერაპიით, 6 ან 8 კვირის განმავლობაში კვირაში ერთხელ, შარდბუშტში შეყვანილი პრეპარატებით, 70%-იან მაჩვენებელს 30%-მდე ვამცირებთ. შარდბუშტის ძალიან ზედაპირულ ფენაში და დაბალი რისკის შარდბუშტის სიმსივნეებში განმეორების რისკი დაახლოებით 5%-ია. ამ შემთხვევებში მედიკამენტურ შეყვანას არ ვატარებთ. ოდნავ უფრო ღრმად შეღწეულ სიმსივნეებში განმეორებისა და კუნთების ჩართულობის რისკი 50%-ია. აუცილებელია, რომ ისინი მუდმივ კონტროლის ქვეშ იყოს. შარდბუშტის ამოკვეთის შემთხვევაში კონტროლი ტარდება არა შარდბუშტის შიდა ზედაპირის, არამედ ზედა შარდსასქესო სისტემის შესამოწმებლად: წელიწადში მინიმუმ ერთხელ რადიოლოგიური გამოსახულება, 3 თვეში ერთხელ ულტრასონოგრაფია და სისხლის ანალიზის კონტროლი. ზედაპირული შარდბუშტის სიმსივნეების შემთხვევაში კონტროლები ტარდება: პირველ წელს – 3 თვეში ერთხელ, მეორე წელს – 6 თვეში ერთხელ, შემდეგ – წელიწადში ერთხელ. კონტროლები, როგორც წესი, მთელი სიცოცხლის განმავლობაში გრძელდება, მაგრამ პირველი 5 წელი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

შარდბუშტის კიბოსგან დასაცავად…

აუცილებლად შორს დაიჭირეთ თავი სიგარეტისგან.

მიირთვით ახალი ბოსტნეული და ხილი.

გარემოს დაბინძურებისგან თავის დასაღწევად გააკეთეთ ყველაფერი, რაც თქვენს ძალებშია.