დერმოიდური კისტა: რა არის, სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობის მეთოდები

დერმოიდური კისტა არის კეთილთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც შედგება კანქვეშა ქსოვილისა და უჯრედებისგან. ეს კისტა შეიძლება შეიცავდეს თმას, კბილს ან ნერვს. უფრო ხშირად დაბადებისას ვლინდება. დერმოიდური კისტები, ძირითადად, თავისა და კისრის არეში წარმოიქმნება, თუმცა შეიძლება ასევე იყოს საკვერცხეებში, ხერხემალზე ან სხეულის სხვა ნაწილში. ისინი, როგორც წესი, ნელა იზრდებიან და ტკივილს არ იწვევენ. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში, კისტების ზრდამ შეიძლება მიმდებარე ქსოვილებზე ზეწოლით დისკომფორტი ან ტკივილი გამოიწვიოს.

რა არის დერმოიდური კისტის სიმპტომები?

დერმოიდური კისტის მქონე ბევრ ადამიანში რაიმე თვალსაჩინო სიმპტომი არ ვლინდება. ზოგიერთ ადამიანში კისტების ზრდასთან ერთად სიმპტომები იწყება. სიმპტომები დერმოიდური კისტის ტიპის მიხედვით განსხვავდება. დერმოიდური კისტის სიმპტომებიდან ზოგიერთი შემდეგია:

გაბერილობა ან მასა: დერმოიდური კისტები, როგორც წესი, კანის ზედაპირის ქვეშ თვალსაჩინო გაბერილობის სახით ჩნდება. ეს გაბერილობა, ძირითადად, ნელა იზრდება და შეხებისას შეიძლება გადაადგილდეს. კისტის ზომიდან გამომდინარე, მან შეიძლება მიმდებარე ქსოვილებში ზეწოლის შეგრძნება გამოიწვიოს. გაბერილობა, როგორც წესი, უმტკივნეულოა, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში დისკომფორტის შეგრძნებას შეიძლება იწვევდეს.

ტკივილი და დისკომფორტი: დერმოიდური კისტები, ძირითადად, უმტკივნეულოა, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში, ზრდისას, მიმდებარე ქსოვილებზე ზეწოლით ტკივილსა და დისკომფორტს შეიძლება იწვევდეს. განსაკუთრებით კისტის მდებარეობის არეში შეიძლება გაჩნდეს ზეწოლით გამოწვეული ტკივილი. საკვერცხეების არეში მდებარე დერმოიდური კისტები შეიძლება მენსტრუალური ციკლის დროს გაძლიერებული ტკივილით გამოვლინდეს.

ცვლილებები კანზე: როდესაც დერმოიდური კისტები კანის ზედაპირზე წარმოიქმნება, კანზე ფერის ცვლილებები და მსუბუქი გაბერილობა შეიძლება შეინიშნოს. კისტის მდებარეობის არეში, კანის ზედაპირზე ზოგჯერ ღია ფერის ან ყვითელი წერტილი შეიძლება გაჩნდეს. კანის ზედაპირზე ასევე შეიძლება წარმოიქმნას უხეშობები ან ამობურცულობები. ეს ცვლილებები შეიძლება კისტის შიგნით არსებული მასალებით იყოს განპირობებული და კანის ქსოვილში დარღვევებს იწვევდეს.

წნევის შეგრძნება: კისტის მდებარეობის არეში, განსაკუთრებით კანქვეშა დერმოიდური კისტების ზრდამ, წნევის შეგრძნება შეიძლება გამოიწვიოს. მაგალითად, საკვერცხეში მდებარე დერმოიდურმა კისტამ შეიძლება ხელი შეუწყოს მენჯის არეში სისავსისა ან წნევის შეგრძნების გაჩენას.

როგორ წარმოიქმნება დერმოიდური კისტა?

დერმოიდური კისტები ემბრიონული განვითარების დროს ქსოვილების შეხორცების არანორმალური მიმდინარეობის შედეგად წარმოიქმნება. ნორმალურად, კანი და სხვა ქსოვილები განსაზღვრულ არეებში ყალიბდება, თუმცა ამ პროცესში გადახრებმა შეიძლება დერმოიდური კისტების წარმოქმნა გამოიწვიოს. დერმოიდური კისტები შეიცავს ისეთ ქსოვილებს, როგორიცაა თმის ფოლიკულები, კანის უჯრედები და ცხიმოვანი ჯირკვლები, რომლებიც სხეულის სხვადასხვა ნაწილში გვხვდება.

კისტების შიგნით ზოგჯერ მოულოდნელი სტრუქტურებიც შეიძლება იყოს, მაგალითად, კბილები, რაც დერმოიდური კისტების საკმაოდ რთული სტრუქტურის მქონე ბუნებას განაპირობებს. მათი შემადგენელი ქსოვილები მიუთითებს, რომ კისტა, როგორც წესი, კეთილთვისებიანია. დერმოიდური კისტები ვლინდება სახისა და თავის არეში, განსაკუთრებით თვალების ირგვლივ ან თავის კანზე და. ქალებში საკვერცხეში. ეს კისტები სხეულის სხვადასხვა არეში შეიძლება წარმოიქმნას და თითოეული მათგანი განსხვავებულ სიმპტომებს შეიძლება ამჟღავნებდეს. დერმოიდური კისტების ზუსტი მიზეზი სრულად ცნობილი არ არის, თუმცა შემდეგ შემთხვევებში დერმოიდური კისტების გაჩენის რისკი შეიძლება მეტი იყოს:

გენეტიკური მიდრეკილება: იმ ადამიანებში, რომელთა ოჯახში დერმოიდური კისტის ანამნეზი აქვთ, ამ კისტების წარმოქმნის რისკი შეიძლება უფრო მაღალი იყოს. გენეტიკურმა ფაქტორებმა შეიძლება გაზარდოს ემბრიონული განვითარების პროცესში წარმოქმნილი ანომალიების განმეორების ალბათობა.

განვითარებითი ანომალიები: ემბრიონული განვითარების დროს წარმოქმნილი ქსოვილების შეხორცების შეცდომები დერმოიდური კისტების წარმოქმნაში მნიშვნელოვან რისკ-ფაქტორს წარმოადგენს. ასეთმა განვითარებითმა ანომალიებმა შეიძლება იმოქმედოს კისტის შიგთავსსა და მდებარეობაზე. ქსოვილების შეხორცების დარღვევებმა შეიძლება ხელი შეუშალოს კისტის სწორ არეში წარმოქმნას და გამოიწვიოს არანორმალური შიგთავსის დაგროვება.

ჰორმონალური ცვლილებები: დერმოიდური კისტების ზრდასა და განვითარებაზე, განსაკუთრებით ქალებში, შეიძლება ჰორმონალურმა ცვლილებებმა იმოქმედოს. ჰორმონალურმა დისბალანსებმა შეიძლება შეცვალოს კისტის ზრდის ტემპი და სიმპტომები.

როგორ ისმება დერმოიდური კისტის დიაგნოზი?

დერმოიდური კისტის დიაგნოსტიკა, მდებარეობიდან გამომდინარე, სხვადასხვა გზით შეიძლება. თუ კისტა კანის ზედაპირთან ახლოსაა, ექიმს შეუძლია კისტა და მისი მიმდებარე არე შეისწავლოს. ასევე, საბოლოო დიაგნოზისთვის გამოიყენება სხვადასხვა ტესტი და მეთოდი. დერმოიდური კისტის დიაგნოსტიკაში გამოყენებული ზოგიერთი მეთოდი შემდეგია:

კომპიუტერული ტომოგრაფია (КТ) ან მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (МРТ): ეს არაინვაზიური ტესტები ექიმს კისტის სურათების შესახებ ინფორმაციას აწვდის. შედეგებმა შეიძლება აჩვენოს, არის თუ არა კისტა საძილე არტერიის მსგავსი მგრძნობიარე არეს სიახლოვეს. ასევე, ექიმებს შეუძლიათ ხერხემლის დერმოიდური კისტის მანძილი ნერვებამდე აჩვენონ.

ლაბორატორიული ტესტები და ბიოფსია: კისტის შიგთავსში არსებული ქსოვილების სახეობის დასადგენად, კისტიდან ამოღებული ქსოვილები ლაბორატორიული ტესტებით შეიძლება შესწავლილ იქნას. ეს პროცედურა კისტის სტრუქტურის შესახებ ინფორმაციას იძლევა და ტარდება იმის შესაფასებლად, არის თუ არა ის ავთვისებიანი. დერმოიდური კისტები, ძირითადად, კეთილთვისებიანია. ბიოფსია, რომელიც დერმოიდური კისტის ქსოვილის სტრუქტურიდან აღებული ნაწილების შესწავლას ითვალისწინებს, კისტის შიგთავსისა და პოტენციური რისკების შეფასებაში შეიძლება დაგეხმაროს.

ულტრასონოგრაფია: ულტრასონოგრაფიას შეუძლია კისტის შიგნით არსებული თმა, კანის უჯრედები და ცხიმის მსგავსი სხვადასხვა ქსოვილი მკაფიოდ გამოსახოს. ეს მეთოდი ეხმარება იმის დადგენაში, არის თუ არა კისტა თხევადი თუ მკვრივი. ასევე, ულტრასონოგრაფია შეიძლება გამოყენებულ იქნას კისტის ზომისა და გავრცელების არის განსასაზღვრად.

მენჯის ულტრასონოგრაფია: ის უმტკივნეულო ხმოვან ტალღებს იყენებს საკვერცხის დერმოიდური კისტის სურათების სანახავად. მენჯის ულტრაბგერითი გამოკვლევისას, ექიმი კანის ზედაპირიდან ზონდით ატარებს შესწავლას. ეს მეთოდი ქალების საკვერცხეების არეში წარმოქმნილი დერმოიდური კისტების დიაგნოსტიკაში მნიშვნელოვანია. მას შეუძლია კისტის შიდა სტრუქტურაში არსებული ქსოვილები, კისტის ზომა და საკვერცხეებზე მისი გავლენა დეტალურად აჩვენოს. კისტის მდებარეობის არეში მყოფ ორგანოებთან ურთიერთქმედებისა და პოტენციური გავლენის დადგენაში მას ძალიან სასარგებლო შეიძლება იყოს.

როგორ მკურნალობენ დერმოიდურ კისტას?

დერმოიდური კისტის სამკურნალო მეთოდებს, კისტის მდებარეობისა და ზომის მსგავსი ფაქტორების მიხედვით, სპეციალისტი ექიმი გეგმავს. ამ დაავადებაში კისტის ქირურგიული გზით ამოკვეთა ეფექტურად გამოყენებადი მეთოდია. ოპერაციის სახეობა დერმოიდური კისტის ტიპსა და მდებარეობაზეა დამოკიდებული. დერმოიდური კისტის სამკურნალო მეთოდებიდან ზოგიერთი შემდეგია:

ქირურგიული ჩარევა: კისტის მთლიანად ამოკვეთა მისი განმეორებითი წარმოქმნის თავიდან ასაცილებლად მნიშვნელოვანია და, ძირითადად, პაციენტზე ზოგადი ანესთეზიის ქვეშ ტარდება. ჩარევისას კისტის მიმდებარე ჯანმრთელ ქსოვილებს არ დააზიანებენ და კისტას ფრთხილად ამოიღებენ. ოპერაციის შემდეგ კისტის შიგთავსი პათოლოგიურად შემოწმდება ბიოფსიის საშუალებით. შედეგები გვიჩვენებს, არის თუ არა კისტა კეთილთვისებიანი.

ლაპაროსკოპული ქირურგია: ეს არის მეთოდი, რომელიც დერმოიდური კისტების მინიმალურად ინვაზიური გზით ამოსაღებად გამოიყენება. ეს მეთოდი კისტის მცირე ჭრილობებიდან, თხელი კამერისა და სპეციალური ინსტრუმენტების გამოყენებით, მის ამოღებას უზრუნველყოფს. ლაპაროსკოპული ქირურგია ამცირებს განკურნების პერიოდს და ოპერაციის შემდგომ ტკივილს. ის პაციენტს ეხმარება, რომ უფრო სწრაფად დაუბრუნდეს ყოველდღიურ აქტივობებს.

ულტრაბგერითი კონტროლით ჩარევა: ზოგიერთ შემთხვევაში, დერმოიდური კისტების შიგთავსი ულტრაბგერითი კონტროლით ნემსით შეიძლება ამოიტუმბოს. ეს მეთოდი გამოიყენება კისტის თხევადი ან ნახევრად თხევადი შიგთავსის ამოსაღებად, მაგრამ კისტის მთლიან ამოკვეთას არ უზრუნველყოფს. ასპირაციას შეუძლია კისტის ზომის შემცირებისა და სიმპტომების შემსუბუქების მიზნით დროებითი გამოსავალი შესთავაზოს. კისტის სრულად გაწმენდის შემთხვევაში არსებობს განმეორებითი წარმოქმნის რისკი.

სამედიცინო მეთვალყურეობა: მცირე ზომის და უსიმპტომოდ მიმდინარე დერმოიდურ კისტებში, ძირითადად, ექიმები რეგულარულ მონიტორინგს გვირჩევენ. განსაზღვრული პერიოდულობით, კისტის ზომის ცვლილებებისა და სიმპტომების განვითარების შესაფასებლად, ტარდება გამოსახულებითი ტესტები. სამედიცინო მონიტორინგი ეხმარება იმის დადგენაში, საჭიროებს თუ არა კისტა ჩარევას.

ხშირად დასმული კითხვები

დერმოიდური კისტები, ძირითადად, უვნებელია, მაგრამ ზოგიერთმა, ზომისა და მდებარეობიდან გამომდინარე, შეიძლება გართულებები გამოიწვიოს. იშვიათ შემთხვევებში, კისტის შიგთავსმა შეიძლება აიწყოს ანთება ან ინფიცირება, რაც ჯანმრთელობის პრობლემებს გამოიწვევს. დერმოიდური კისტები, როგორც წესი, კეთილთვისებიანია და კიბოდ გადაგვარების რისკი ძალიან დაბალია. საკვერცხის დერმოიდური კისტები შემთხვევების 2%-ზე ნაკლებში გადაგვარდება კიბოდ. დერმოიდური კისტები, ძირითადად, გულისრევას არ იწვევს. თუმცა, გადიდებულმა დერმოიდურმა კისტებმა, რომლებიც მუცლის ღრუში არსებულ ორგანოებზე ზეწოლას ახდენენ, გულისრევა და ღებინება შეიძლება გამოიწვიოს. დერმოიდური კისტები, როგორც წესი, თავისით არ ქრება. ეს ტიპის კისტები ემბრიონულ პერიოდში წარმოქმნილი, შიგნით სხვადასხვა ქსოვილის შემცველი, კეთილთვისებიანი სიმსივნეებია. კისტების რეგულარული კონტროლით მონიტორინგი მნიშვნელოვანია და ექიმის მიერ მიზანშეწონილად მიჩნევის შემთხვევაში შეიძლება ქირურგიული ჩარევა გამოყენებულ იქნას. ყველა ქირურგიული პროცედურის მსგავსად, დერმოიდური კისტის ოპერაციამ შეიძლება საკვერცხის დაზიანების რისკი შეიცავდეს, განსაკუთრებით მაშინ, თუ კისტა დიდია ან ქირურგიის დროს გართულებები წარმოიქმნება. გამოცდილი სპეციალისტი ქირურგები და სწორი ტექნიკა ამ რისკს მინიმუმამდე დაიყვანს. დერმოიდური კისტების ამოღების შემდეგ, როგორც წესი, ისინი აღარ წარმოიქმნება, რადგან ქირურგიის დროს კისტის მთლიანად ამოკვეთა არის მიზანი. ზოგიერთ შემთხვევაში, თუ ოპერაციის დროს კისტის მთელი ქსოვილი არ ამოიღება ან ძალიან მცირე ნაწილები რჩება, ეს დარჩენილი ნაწილები დროთა განმავლობაში შეიძლება გაიზარდოს და კისტის ხელახალი წარმოქმნა გამოიწვიოს. დერმოიდური კისტები, ძირითადად, უვნებელია, მაგრამ შესაძლო გართულებების თავიდან ასაცილებლად, ექიმთან რეგულარული კონტროლი მნიშვნელოვანია. დერმოიდური კისტის სიმპტომების მქონე პირებს შეუძლიათ, Hisar Hospital ქალთა დაავადებებისა და მეანობის პოლიკლინიკაში ვიზიტი დაანიშნონ და ჩვენი სპეციალისტი ექიმების თანხლებით მკურნალობის პროცესი დაიწყონ.